İş Sözleşmesi Fesih Türleri 2026: Tüm Türler + Pratik Rehber

İş sözleşmesi fesih, iş ilişkisinin sona ermesidir. 4857 sayılı İş Kanunu m.17-25 ve TBK m.435-447 düzenler. Haklı, geçerli, ihbarlı, bildirimsiz olmak üzere farklı türleri vardır. Her tür kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işsizlik maaşı haklarını farklı etkiler. Bu rehberde tüm fesih türleri, koşulları ve işçi/işveren stratejileri anlatılmaktadır.

Fesih Türleri Genel Bakış

İşveren Tarafından Fesih

1. Haklı Fesih (4857 m.25) — disiplin/ahlak/sağlık
2. Geçerli Fesih (4857 m.18) — performans/işletme
3. İhbarlı Fesih — süre vererek bildirim

İşçi Tarafından Fesih

1. Haklı Fesih (4857 m.24) — işverenin ihlali
2. İstifa — kendi isteği
3. İhbarlı Fesih — süre vererek

Kendiliğinden Sona Erme

• Sürenin dolması (belirli süreli)
• Ölüm
• Karşılıklı anlaşma (ikale)

İşveren Haklı Fesih (4857 m.25)

Şartlar

4 ana sebep grubu:

1. Sağlık (m.25/I)

• İşçinin hastalık/kaza nedeniyle iş yapamaması
• Bekleme süresi kanunla belirli (6 hafta)

2. Ahlak ve İyi Niyet Kuralları (m.25/II)

• Hırsızlık, yalan beyan
• Cinsel taciz (işyerinde)
• Kavga, hakaret
• İşverene karşı tehdit

3. Zorlayıcı Sebepler (m.25/III)

• Doğal afet (deprem, yangın)
• İşletme tamamen durur

4. İşçinin Gözaltı/Tutuklanma (m.25/IV)

• Belirli süreden uzun tutukluluk
• Mahkumiyet sonucu

Sonuçlar

Haklı fesih → Kıdem tazminatı YOK, ihbar tazminatı YOK. (İşçi aleyhine en ağır fesih)

İspat Yükü

İşveren ispatla yükümlü:

• Tanık
• Belge (uyarı, soruşturma)
• Disiplin kurulu kararı

Furkan dikte alanı: Gaziantep mahkemelerinde haklı fesih ispat örnekleri.

İşveren Geçerli Fesih (4857 m.18)

Şartlar

• 30 + işçi çalıştıran işyerleri için
• 6 ay+ kıdem olan işçi
• Geçerli sebep (performans/işletme)

Geçerli Sebepler

• Verimsizlik (objektif kriterler)
• Eğitim eksikliği
• Görev uyumsuzluğu
• İşletme küçülmesi (ekonomik gereklilik)

Bildirim Şartı

• Yazılı bildirim
• Sebep belirtilme
• Savunma alma (önce)

Sonuçlar

Geçerli fesih → Kıdem + ihbar tazminatı VAR + işsizlik maaşı VAR.

İşe İade Hakkı (m.20)

İşçi 1 ay içinde İş Mahkemesi'ne dava:

• Geçerli sebep yok iddiası
• Kazanırsa: İşe iade + boşta geçen süre ücreti

Detay: İşe İade Davası Rehberi.

İşçi Haklı Fesih (4857 m.24)

Şartlar — 4 Sebep Grubu

1. Sağlık (m.24/I)

• İşin niteliği sağlığa zararlı
• Yetersiz koruma

2. Ahlak ve İyi Niyet (m.24/II)

• İşveren cinsel taciz
• Hakaret, tehdit
• Maaş ödememe (3+ ay)
• SGK primi ödememe
• Çalışma şartlarında esaslı değişiklik (rıza alınmadan)

3. Zorlayıcı Sebepler (m.24/III)

• İşletme tamamen durur
• Doğal afet

Sonuçlar

İşçi haklı fesih → Kıdem tazminatı VAR + işsizlik maaşı VAR (ihbar yok — derhal fesih).

Süre

Olay tarihinden 6 iş günü içinde fesih bildirilmeli (m.26).

İhbarlı Fesih (4857 m.17)

İhbar Süreleri (Kıdem'e Bağlı)

| Kıdem | İhbar Süresi | |---|---| | 6 ay altı | 2 hafta | | 6 ay - 1.5 yıl | 4 hafta | | 1.5 yıl - 3 yıl | 6 hafta | | 3 yıl + üstü | 8 hafta |

İhbar Süresi İçinde

• İşçi eski iş yapmaya devam
• 2 saat/gün iş arama izni (m.27)
• Ücret ödeme devam

İhbar Tazminatı

Süre vermek istemeyen taraf → ihbar tazminatı öder. Hesaplama: İhbar süresi × günlük ücret.

Kıdem Tazminatı (1475 SK m.14)

Hak Edilme Şartları

• 1 yıl üstü kıdem
• Belirli fesih türleri (haklı + geçerli + iyi sebepli istifa)

Hak Etmediği Durumlar

• İşçi haksız fesih (basit istifa)
• İşveren haklı fesih (TCK suç + ahlak)
• Karşılıklı anlaşma (ikale) — bedel sözleşmede

Hesaplama (2026)

Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret (tavan: TÜFE artışı ile güncel).

• Tavan 2026: ≈ 41.000 TL/yıl
• Brüt ücret tavanı aşarsa tavan uygulanır

Detay: Kıdem Tazminatı Rehberi.

İşsizlik Maaşı (4447 SK m.51)

Hak Şartları

• Son 120 gün kesintisiz çalışma
• Son 3 yılda 600 gün prim
• Kendi isteği dışında işten çıkış (haklı fesih + geçerli fesih + sözleşme süresi)

Hak Etmediği Durumlar

• İstifa (kendi isteği)
• İşveren haklı fesih
• Karşılıklı anlaşma (ikale)

Süre

• 600 gün: 180 gün maaş
• 900 gün: 240 gün
• 1080 gün: 300 gün

Miktar

Son 4 ay brüt ücret ortalaması × %40 (asg ücretle sınırlı).

Karşılıklı Anlaşma (İkale)

Tanımı

İşveren + işçi anlaşarak fesih (yazılı).

Avantajlar (İşçi için)

• Bonus ödeme (sözleşmede yazılı)
• Yumuşak ayrılış
• Referans korunması

Dezavantajlar (İşçi için)

• İşsizlik maaşı YOK
• İşe iade hakkı YOK
• Ek tazminat istemek zor

İşveren için Stratejik

• Dava riskini sıfırlama
• Kontrollü ayrılış

Fesih Sonrası — İşçi Ne Yapmalı?

1. Belge Toplama

• Fesih bildirim yazısı
• Bordro (son 12 ay)
• SGK hizmet dökümü (e-Devlet)
• Ücret/SGK matrah kayıtları
• İşyeri dönem fişi

2. Hak Hesaplaması

• Kıdem tazminatı
• İhbar tazminatı
• Yıllık izin ücreti (kullanılmayan)
• Fazla mesai alacakları
• Hafta tatili / genel tatil ödenmemiş

3. Arabuluculuk Başvurusu (Dava Şartı)

Zorunlu arabuluculuk — iş davaları için (HMK 137 ek). Detay: Zorunlu Arabuluculuk.

4. Dava (Gerekirse)

• İş Mahkemesi
• 5 yıl zamanaşımı (ücret), 10 yıl (kıdem)

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi fesih kıdem tazminatı verir?

Genel olarak verir: İşveren geçerli fesih, işveren ihbarlı fesih, işçi haklı fesih, sözleşme süresi sonu, emeklilik, askerlik, evlilik (kadın), ölüm. Vermez: Basit istifa, işveren haklı fesih, karşılıklı anlaşma (sözleşmede yazılı bonus dışında).

İşçi haklı fesih nasıl yapılır?

Yazılı bildirim + 6 iş günü içinde gerekçeyi belirterek. Maaş ödememe, SGK ödememe, çalışma şartları esaslı değişiklik gibi sebeplerle.

İstifa edersem ne kaybederim?

Kıdem tazminatı YOK, ihbar tazminatı YOK, işsizlik maaşı YOK. Sadece biriken yıllık izin ücreti alırsınız.

İhbar tazminatı yerine ihbar süresi mi?

İşveren tercih eder. Süre verirse işçi çalışmaya devam (ücret ödeme), tazminat öderse hemen ayrılış.

Zorunlu arabuluculuk şart mı?

Evet (2018+) — iş davaları için dava şartıdır. Arabuluculuk olmadan dava açılamaz.

İşe iade davası ne zaman açılır?

Fesih bildiriminden 1 ay içinde İş Mahkemesi'ne. Önce zorunlu arabuluculuk.

Karşılıklı anlaşma (ikale) işçi için kötü mü?

Genelde evet — işsizlik maaşı + işe iade hakkı yok. Ancak bonus ödeme karşılığında kabul edilebilir.

Fesih bildirimini reddetmem mümkün mü?

Hayır — fesih tek taraflı hukuki işlem. Ancak haksız fesih iddiası ile dava açabilirsiniz.

---

İlgili rehberler:

• Kıdem Tazminatı Rehberi
• İşe İade Davası Rehberi
• Haklı Fesih Nedenleri
• İhbar Tazminatı Hesaplama
• Zorunlu Arabuluculuk 2026
• Fazla Mesai Ücreti Hesaplama

Gaziantep'te iş sözleşmesi fesih analizi, kıdem-ihbar hesaplama, işe iade davası için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.