Yıllık Ücretli İzin Hakkı: 4857 m.53-60 + Hesaplama

Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu m.53-60 arasında düzenlenen vazgeçilemez bir işçi hakkıdır. Kıdem süresine göre 14 gün (1-5 yıl), 20 gün (5-15 yıl), 26 gün (15+ yıl) izin verilir. 18 yaş altı + 50 yaş üstü işçilere ek 6 gün. Kullanılmayan izin ücreti iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenir (m.59). Bu rehberde izin süreleri, hesaplama, kullanım kuralları, devir, işveren ihlal sonuçları ve izin alacağı davası anlatılmaktadır.

Yıllık İzin Hakkı Nedir?

4857 m.53/1: "İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az 1 yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir."

Temel İlkeler

• Vazgeçilemez hak (m.53 son)
• Anayasal hak (m.50)
• İşveren reddedemez
• Sözleşmeyle azaltılamaz
• Para ile değiştirilemez (kullanılması esas)

Korunan Değer

• İşçi sağlığı + dinlenme
• Ailevi yaşam
• İş verimliliği

İzin Süresi Tablosu (4857 m.53)

| Kıdem | İzin Süresi | |---|---| | 1-5 yıl | 14 iş günü | | 5-15 yıl | 20 iş günü | | 15 yıl ve üzeri | 26 iş günü | | 18 yaş altı + 50 yaş üstü | +6 iş günü ek (yukarıya) |

İş Günü Hesabı

• Cumartesi + Pazar sayılmaz (iş yapılmayan gün)
• Resmi tatil sayılmaz
• Pratikte 14 gün ≈ 3 takvim haftası

İzin Hakkının Doğması — 1 Yıl Şartı

Kıdem Hesabı (m.54)

Aynı işveren bünyesinde çalışılan toplam süre:

• Deneme süresi dahil
• Aynı işverenin değişik işyerleri birleştirilir
• İşveren değişikliği halinde devam (m.6 — işyeri devri)

İzne Hak Kazanma Tarihi

• İşe başlama + 1 yıl tamamlandığında
• Sonraki yıllar = takvim yılı veya iş yılı

Kısmi Yıl

• 1 yıl tamamlanmadıysa izin yok
• Ayrıldığında oransal izin ücreti ödenir (Yargıtay içtihatı tartışmalı)

İzin Süresinin Kullanımı

İşçi Talep

• Yazılı dilekçe (önerilir)
• Sözlü talep geçerli
• 15 gün önceden bildirim (m.56)

İşveren Yetkisi

• İş şartlarına göre tarih belirleme
• Bölünmemiş kullanım kural (m.56/2)
• 3 bölüm halinde anlaşma ile

Bölünme (m.56/3)

• Bir kısmı 10 günden az olamaz
• Anlaşma ile mümkün
• Yasal sınırlama

Toplu Kullanım

• İşveren tatil dönemleri toplu izin
• İşçi rızası lazım (kural)

Yıllık İzin Ücreti

Hesaplama (m.57)

İzne çıkmadan ÖNCE brüt ücret üzerinden hesaplanır:

• Günlük brüt ücret × izin günü
• İkramiye + prim dahil değil (sadece temel maaş)
• Yol + yemek dahil değil

Ödeme Zamanı

• İzne çıkmadan ÖNCE veya kullanım sırasında
• Toplu ödeme mümkün
• Gecikme: Faiz işlenir

Örnek

5 yıl kıdem, brüt 30.000 TL maaş:

• Günlük brüt = 1.000 TL
• 20 gün izin × 1.000 = 20.000 TL izin ücreti

Kullanılmayan Yıllık İzin

m.59 — Sözleşme Sona Ermesi

İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinler için:

• Tam izin ücreti ödenir
• Son brüt ücret üzerinden
• Kullanılmayan TÜM yıllar

Zaman Aşımı

• 5 yıl (yıllık izin ücreti alacağı, TBK 146)
• Sözleşme sona ermesinden itibaren

Devir (Bir Sonraki Yıla)

• Yasak değil ama işçi kullansa daha iyi (Yargıtay)
• 3 yıl üst üste birikmesi halinde mahkeme iptal eder

Yıllık İzin Davası — İzin Alacağı

Hangi Mahkemede?

İş Mahkemesi (7036 SK).

Yetkili Yer

• İşçinin son ücretle çalıştığı işyeri
• İşverenin ikametgah yeri

Arabuluculuk Zorunlu

7036 SK m.3 — arabuluculuk dava şartı:

• Önce arabulucuya başvuru (zorunlu)
• Anlaşma yoksa dava açılır

Detay: Zorunlu Arabuluculuk Rehberi.

Gerekli Belgeler

• İş sözleşmesi
• Bordrolar (SGK + işveren)
• İzin talep + ret belgeleri
• Maaş hesapları
• Tanık beyanları

Dava Sonucu

• İzin alacağı + faiz
• Yıllık %X mevduat faizi (uygulamada)
• Avukatlık ücreti (AAÜT 2026)

Furkan dikte alanı: Gaziantep İş Mahkemesi izin davası örnekleri.

İşveren İhlalleri — İdari Para Cezası

4857 m.103 — İdari Para

• Yıllık izin verilmemesi: İşçi başı belirli tutar
• Bölmeme + para ile değiştirme yasağı: ek ceza
• Çalıştırma + izin engelleme: ek ceza

İhbar Yolları

• İŞKUR + Çalışma Bakanlığı denetim
• Cumhuriyet Başsavcılığı (sürekli ihlal halinde)

Özel Durumlar

1. Doğum İzni + Yıllık İzin

• Doğum izni (8+8 hafta) yıllık izinden BAĞIMSIZ
• Aynı yıl alınabilir

2. Hastalık İzni + Yıllık İzin

• İstirahat raporu alanlarda yıllık izin başlaması ertelenmez
• Hastalık geçtikten sonra yıllık izin kullanım

3. Askerlik + Yıllık İzin

• Askerlik dönüşü kıdem devam
• Birikmiş izin korunmuş

4. Sözleşme Belirli Süreli

• 1 yıl tamamlama şartı aynı
• Sözleşme bitince kullanılmayan izin ücreti

5. Kısmi Süreli Çalışma

• Çalışma süresine oranla izin
• Hafta günü çalışıyorsa orantılı

Mevsimlik İşçi + Yıllık İzin

4857 m.53/3

6 aydan az mevsimlik işçi → yıllık izin yok.

Pratik

• 6 ay+ çalışıyorsa orantılı izin
• Sezon sonu kullanılmamış izin ücreti

Yıllık İzin İçin Yapılan Yaygın Hatalar

İşçi Hataları

1. Sözlü talep belge yok
2. İzin sırasında çalışma
3. İmza atma ücreti aldım belgesi
4. 5 yıl zaman aşımı kaçırma

İşveren Hataları

1. Yıllık izin yerine ücret ödeme (yasak)
2. 15 günden az bildirim ile zorlama
3. İşçi rızası olmadan bölme

Yıllık İzin + Sözleşme Feshi

Fesih + Birikmiş İzin

• İşçi istifa → kullanılmayan izin ücreti ÖDEN
• İşverenin haklı feshi → kullanılmayan izin ücreti ÖDEN
• İşverenin haksız feshi → kullanılmayan + kıdem + ihbar
• Sağlık nedeni fesih → kullanılmayan + tazminatlar

Detay: İş Sözleşmesi Fesih Türleri | Haklı Fesih Nedenleri | Kıdem Tazminatı Hesaplama.

Sıkça Sorulan Sorular

Yıllık ücretli izin kaç gün?

1-5 yıl: 14 iş günü. 5-15 yıl: 20 iş günü. 15+ yıl: 26 iş günü. 18 yaş altı + 50 yaş üstü: +6 gün ek.

Yıllık izin kıdemden mi sayılır?

Aynı işveren bünyesinde toplam çalışma süresi. İşveren değişikliği halinde m.6 işyeri devri.

İşveren izin vermezse ne yaparım?

Yazılı dilekçe verin → reddedilirse İŞKUR ihbarı + İş Mahkemesi davası (arabuluculuk sonrası).

Kullanılmayan izin ücret olur mu?

Sözleşme sona erdiğinde evet — m.59. Çalışırken hayır — para ile değiştirme yasak.

Yıllık izin yerine para alabilir miyim?

Hayır — m.53 son. Yıllık izin kullanılmalıdır. Para ile değiştirme yasak (sözleşme sona ermesi hariç).

İzin günleri iş günü mü takvim günü mü?

İş günü — Cumartesi/Pazar/Resmi tatil sayılmaz. 14 iş günü ≈ 3 takvim haftası.

Yıllık izin biriktirilebilir mi?

Yasal yasak yok ama işveren ısrarla kullandırmalı. 3 yıl üst üste birikmesi halinde mahkeme iptal eder.

İzin alacağı davası zaman aşımı?

5 yıl (TBK 146). Sözleşme sona ermesinden itibaren işler.

Yıllık izin sırasında çalıştırma?

Yasak — m.58. İşveren tazminat ödemekle yükümlü. İşçi izninin yenilenmesini talep edebilir.

Bölünmüş izin kuralı?

3 bölüm halinde anlaşma ile mümkün. Bir kısmı 10 günden az olamaz (m.56/3).

---

İlgili rehberler:

• Kıdem Tazminatı Hesaplama 2026
• Kıdem Tazminatı Rehberi
• İhbar Tazminatı Hesaplama
• Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
• İşe İade Davası Rehberi
• İş Sözleşmesi Fesih Türleri
• Haklı Fesih Nedenleri
• Mobbing Rehberi
• Zorunlu Arabuluculuk Rehberi

Gaziantep'te yıllık izin alacağı davası, izin ihlal şikayeti, kullanılmayan izin tahsil, işveren yıllık izin ihtilaflı dava için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.