Evlilik Mal Rejimleri: Edinilmiş Mallara Katılma, Mal Ayrılığı, Tasfiye
TMK 218-281 mal rejimleri — edinilmiş mallara katılma (yasal), mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal birliği. Sözleşme ve tasfiye rehberi.
Evlilik Mal Rejimleri Rehberi: 4 Tür + Tasfiye Süreci
Mal rejimi, evlilik süresince eşlerin mal varlıklarının nasıl yönetileceğini ve boşanma/ölüm halinde nasıl paylaşılacağını belirleyen hukuki sistemdir. Türk Medeni Kanunu m.218-281 ile düzenlenir. Yasal rejim (varsayılan) edinilmiş mallara katılma'dır, ancak eşler sözleşme ile başka rejim seçebilir. Bu rehberde 4 mal rejimi türü, seçim kriterleri ve tasfiye süreçleri anlatılmaktadır.
Mal Rejimi Nedir?
TMK m.202: Eşler evlenmeden önce veya evlenirken mal rejimi sözleşmesi yapabilirler. Sözleşme yapılmadığında "edinilmiş mallara katılma" otomatik uygulanır (yasal rejim).
Önemi
- Boşanmada mal paylaşımı
- Ölümde mirasçılar arasında ayrım
- Borç sorumluluğu sınırı
- Mal kullanımı ve yönetim hakları
4 Mal Rejimi Türü
1. EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA (Yasal Rejim — TMK m.218-241)
En yaygın ve varsayılan rejimdir. Eşler arasında sözleşme yoksa otomatik uygulanır.
Temel İlke
- Her eşin kendi malı mevcut
- Edinilmiş mallar (evlilik süresince kazanılan) tasfiyede yarı yarıya paylaşılır
4 Mal Grubu
| Grup | Kim Sahip? | Tasfiyede | |---|---|---| | Kişisel mallar | Eş tek | Eşinin | | Edinilmiş mallar | Eş tek | %50 diğer eşe | | Müşterek mallar | Eşler ortak | Mevcut paya göre | | Aile konutu | Özel rejim | Korunma |
Edinilmiş Mal Sayılanlar (TMK m.219)
- Maaş ve ücret (evlilik süresince)
- Sosyal güvenlik ödemeleri (emeklilik)
- İşletme geliri
- Yatırım kazançları
- Edinilmiş mallarla satın alınan
Kişisel Mal Sayılanlar (TMK m.220)
- Evlilikten önce sahip olunan mal
- Miras, bağış yoluyla edinilen
- Manevi tazminat alacakları
- Kişisel mal yerine geçen (örn: miras evi satıp yenisi)
Katılma Alacağı Hesaplaması
- Her eşin edinilmiş mal ve kişisel mal ayrılır
- Edinilmiş mallar iki taraf için ayrı toplanır
- Borçlar düşülür → net edinilmiş mal
- Net miktarın %50'si diğer eşe katılma alacağı
Furkan dikte alanı: Gaziantep mal paylaşımı pratik vakaları, hesaplama örnekleri.
2. MAL AYRILIĞI (TMK m.242-243)
Temel İlke
- Eşler mal varlıklarını ayrı yönetir
- Tasfiyede paylaşım YOK
- Her eş kendi malını alır
Kimler Tercih Eder?
- Mali durum farkı büyük çiftler
- Profesyonel (avukat, doktor, sanatçı) — mal hareketleri kompleks
- Önceki evlilik mirası korumak isteyenler
- Ticari faaliyet sahipleri (şirket koruma)
Sözleşme Şekli
- Noterde resmi sözleşme
- Evlilikten önce veya sırasında
- Eşlerin yazılı rızası
3. PAYLAŞMALI MAL AYRILIĞI (TMK m.244-256)
Temel İlke
- Genel kural mal ayrılığı
- Ancak aile konutu ve ev eşyaları ortak paylaşılır
- "Karma" rejim
Avantaj
- Mali bağımsızlık + ailevi yaşam alanı koruması
- Ev tek bir eş adına olsa da boşanmada ortak değerlendirilir
4. MAL BİRLİĞİ (TMK m.257-281)
Temel İlke
- Eşlerin bütün mal varlığı birlikte (kişisel + edinilmiş)
- Müşterek mülkiyet
- Borçlar da ortak
Pratikte Az Tercih Edilir
- Risk yüksek (borç ortak)
- Yönetim karmaşık
- Genelde eski tarihli sözleşmelerde
Mal Rejimi Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
1. Noter Resmi Sözleşmesi (TMK m.205)
- Eşlerin şahsen katılımı (vekaletname kabul edilmez)
- Noter onayı
- Yazılı belge
2. Evlilik Sırasında Değişiklik
- Mevcut rejim yeni sözleşme ile değiştirilebilir
- Önceki tasfiye yapılır
- Yeni rejim başlar
3. Sözleşmenin Tescili
- Tapu siciline şerh (gayrimenkul için)
- Nüfus kayıt'a bilgi
Furkan dikte alanı: mal rejimi sözleşmesi pratik adımlar, sık yapılan hatalar.
Boşanmada Tasfiye Süreci
1. Boşanma Davası Açma
- Mal rejimi tasfiyesi boşanma davası ile birlikte veya ayrı dava
- Aile Mahkemesi yetkili
2. Mal Envanteri
- Her eşin mal listesi hazırlanır
- Banka, tapu, araç kayıtları
- Şirket payları
- Borç listesi
3. Mal Grupları Ayrımı (Edinilmiş Mallara Katılmada)
- Kişisel mallar belirlenir
- Edinilmiş mallar belirlenir
- Müşterek mallar belirlenir
4. Katılma Alacağı Hesaplaması
- Net edinilmiş mal × %50
5. Karar
- Hâkim paylaşım kararı verir
- Ayni paylaşım (mal direkt verilir) veya nakdi paylaşım (para)
- Tapu/araç devir işlemleri
Süre
Tasfiye davası 6-18 ay aralığı. Karmaşık vakalarda 2-3 yıl.
Mal Rejimi ve Borç Sorumluluğu
Edinilmiş Mallara Katılma
- Edinilmiş borçlar edinilmiş maldan düşülür
- Kişisel borçlar kişisel maldan düşülür
- Eşler ortak borç dışında birbirinin borcundan sorumlu değil
Mal Ayrılığı
- Tam ayrılık — birinin borcu diğerine etkilemez
Mal Birliği
- Ortak sorumluluk — eşin borcundan diğer eş de etkilenir (riskli)
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi mal rejimi varsayılan?
Edinilmiş mallara katılma (TMK m.218). Eşler sözleşme yapmazsa otomatik uygulanır.
Evlilikten sonra mal rejimi değiştirilebilir mi?
Evet — yeni noter sözleşmesi ile. Önce mevcut rejim tasfiye edilir, sonra yeni rejim başlar.
Mal ayrılığı sözleşmesi nasıl yapılır?
Noterde her iki eşin şahsen katılımı ile yazılı sözleşme. Vekaletname kabul edilmez (TMK m.205).
Boşanmada eşim ne kadar mal hak eder?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde: Edinilmiş malların net %50'si katılma alacağı olarak. Kişisel mallar eşinindir.
Evlilikten önce aldığım ev edinilmiş mi?
Hayır — evlilikten önce sahip olduğunuz mal kişisel maldır. Boşanmada paylaşılmaz.
Miras yoluyla aldığım mal eşimle paylaşılır mı?
Hayır — miras kişisel maldır (TMK m.220). Mal rejiminden bağımsız.
Aile konutu özel mi?
Evet — TMK m.194 koruması. Mal ayrılığı rejiminde dahi birlikte oturma hakkı korunur. Tapu tek eşte olsa bile diğer eşin onayı gerekir.
Mal rejimi tasfiyesi ne kadar sürer?
6-18 ay aralığı (basit vakalar). Karmaşık (şirket, yurt dışı mal, gizlenmiş varlık) 2-3 yıl.
İlgili rehberler:
- Boşanma Davası Süreci
- Boşanmada Mal Paylaşımı Rehberi
- Anlaşmalı Boşanma Rehberi
- Çekişmeli Boşanma Davası Rehberi
- Nafaka Davası Rehberi
Gaziantep'te mal rejimi sözleşmesi, tasfiye davası, katılma alacağı hesaplaması veya şirket/aile konutu paylaşımı için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her hukuki durum kendine özgüdür; profesyonel destek almak için bir avukatla görüşmenizi öneririz.
Lisanslı avukat tarafından hazırlanmıştır
Av. M. Furkan Gür
Gaziantep Barosu | Ceza, Aile, İş ve Tazminat Hukuku
Hukuki Danışmanlık Alın
Bu konuda profesyonel destek almak için hemen iletişime geçin.
İlgili Yazılar
Aile İçi Şiddet ve 6284 Sayılı Kanun: Koruma Tedbiri Rehberi
6284 sayılı Ailenin Korunması Kanunu — yaklaşma yasağı, sığınma evi, mali yardım, geçici velayet. Acil koruma başvuru rehberi.
Boşanma Davasında Adli Yardım: Ücretsiz Avukat ve Harç Muafiyeti Rehberi
Boşanma davası için adli yardım — ücretsiz avukat hakkı, harç muafiyeti, başvuru şartları ve süreç. Gaziantep adli yardım rehberi.
Velayet Değişikliği Davası: Çocuğun Yararı + Şartlar + Pratik Süreç
Velayet değişikliği davası — şartlar, çocuğun üstün yararı, deliller, mahkeme süreci. Boşanma sonrası velayet değişimi rehberi.