Yeni İnfaz Yasası: 7242 Sayılı Kanun ve Cezaevi Sürelerinde Değişiklikler

7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Resmi Gazete: 15 Nisan 2020, Sayı: 31100), Türkiye'de cezaevi sürelerini, koşullu salıverme şartlarını ve denetimli serbestlik uygulamasını köklü şekilde değiştirdi. Yaklaşık 90.000 hükümlü doğrudan etkilendi. Bu rehberde yeni yasanın getirdiği değişiklikler, kimleri kapsadığı ve infaz hesaplama esasları açıklanmaktadır.

Yeni İnfaz Yasası Ne Getirdi?

7242 sayılı kanun ile yapılan temel değişiklikler:

1. Koşullu Salıverme Süresinin Düşürülmesi

• Eski sistem: Toplam cezanın 2/3'ü
• Yeni sistem: Toplam cezanın 1/2'si (genel kural)
• Bazı suçlarda istisnalar var (terör, cinsel suçlar, kasten öldürme vb.)

2. Denetimli Serbestlik Süresinin Uzatılması

• Eski sistem: Son 1 yıl denetimli serbestlik
• Yeni sistem: Son 3 yıl denetimli serbestlik (COVID-19 nedeniyle geçici uzatma 2025 itibarıyla 3 yıl olarak kalıcılaştı)

3. Açık Cezaevine Geçiş Şartları

• Hükümlülerin belirli süre kapalı cezaevinde geçirmesi sonrası açık cezaevine geçişi kolaylaştırıldı
• Disiplin durumuna göre bireysel değerlendirme

Furkan dikte alanı: Gaziantep cezaevinde uygulanan pratik kriterler, yerel deneyim notları.

Kapsam Dışı Tutulan Suçlar (Önemli)

7242 sayılı kanun herkesi kapsamadı. Aşağıdaki suçlarda eski sistem (2/3) veya daha sıkı uygulamalar devam ediyor:

Tam Kapsam Dışı (1/2 İndirim YOK)

• Terör suçları (3713 sayılı kanun kapsamı)
• Kasten öldürme (TCK m.81-82)
• Cinsel istismar (TCK m.103)
• Cinsel saldırı (TCK m.102/2-3-4)
• Uyuşturucu madde imal ve ticareti (TCK m.188)
• Devlet sırlarına karşı suçlar
• Anayasal düzene karşı suçlar

Kısmi Kapsam (özel oranlar)

• Kasten yaralama ağırlatılmış haller: özel hesaplama
• Mala karşı işlenen ağır suçlar: ek değerlendirme

Furkan dikte alanı: müvekkillerin sıkça karıştırdığı kapsam-dışı durumlar, savunma stratejisi.

İnfaz Hesaplama Esasları (Pratik)

Genel Suç İçin Örnek

• Verilen ceza: 6 yıl hapis (genel kapsam, terör/cinsel/öldürme değil)
• Koşullu salıverme süresi: 6 × 1/2 = 3 yıl
• Denetimli serbestlik: son 3 yıl
• Fiilen cezaevinde geçirilen süre: 3 yıl - 3 yıl = 0 ay (teorik)
• Pratikte: İyi hal + disiplin kayıtları + risk değerlendirme → 6-12 ay kapalı

Cinsel İstismar İçin Örnek (Kapsam Dışı)

• Verilen ceza: 8 yıl hapis
• Koşullu salıverme süresi: 8 × 2/3 = 5 yıl 4 ay
• Denetimli serbestlik: son 1 yıl
• Fiilen cezaevinde: 4 yıl 4 ay

Hangi Hükümlüleri Kapsadı?

Yasanın Yürürlüğe Girdiği 15 Nisan 2020 Öncesi Suçlar

Geriye yürüme ilkesi uygulandı: lehe hükümler 15 Nisan 2020 öncesi işlenen suçlara da uygulandı.

• 2020 öncesi mahkûm olanlar otomatik yeniden hesaplama
• Yaklaşık 45.000 hükümlü doğrudan tahliye veya denetimli serbestliğe geçti
• COVID-19 önlemi olarak ek kolaylıklar getirildi

15 Nisan 2020 Sonrası Suçlar

Yeni sisteme otomatik tabi (kapsam-içi suçlar için).

Denetimli Serbestlik — Detaylar

Yeni infaz yasasının en çok kullanılan kurumu denetimli serbestlik:

Şartlar

• İyi hal: cezaevi disiplini temiz olmalı
• Risk değerlendirme: TC sosyal hizmet uzmanları
• Rehabilitasyon programlarına katılım
• İkamet ve işyeri beyanı

Yükümlülükler

• Belirli yerde ikamet
• İmza atma (haftalık/aylık)
• Tedavi (alkol/uyuşturucu bağımlılığı varsa)
• Eğitim/iş programı
• Mağdurla görüşme yasağı

İhlal Halinde

Şartların ihlali durumunda yeniden cezaevi:

• Bir defa: uyarı + ağırlaştırılmış denetim
• İkinci ihlal: kalan cezayı kapalı çekme

Furkan dikte alanı: denetimli serbestlik ihlali davaları, müvekkillere pratik tavsiyeler.

Yeni İnfaz Yasası ve Mağdur Hakları

Yasa, mağdur haklarına yeni mekanizmalar getirdi:

• Mağdur bilgilendirme: hükümlünün tahliye/denetim durumu hakkında bilgi
• Yaklaşma yasağı ihlalleri için ek yaptırım
• Tazminat alacaklarının öncelikli tahsili (icra)
• Aile içi şiddet mağdurları için ek koruma

Sıkça Sorulan Sorular

7242 sayılı yeni infaz yasasından kimler yararlanır?

Genel suçlar (terör/cinsel istismar/kasten öldürme/uyuşturucu ticareti hariç) işleyip hapis cezası alanlar. 15 Nisan 2020 öncesi mahkûmlar otomatik yeniden hesaplama, sonrası otomatik kapsam.

Cinsel istismar suçunda koşullu salıverme nasıl?

Cinsel istismar (TCK m.103) kapsam dışı — eski sistem 2/3 uygulanır. Yeni yasanın 1/2 indirimi YOK.

Denetimli serbestlik ne kadar sürer?

Genel kapsam suçlarında son 3 yıl denetimli serbestlik. Yani 6 yıl cezada 3 yıl kapalı + 3 yıl denetimli olabilir (iyi hal şartıyla).

Açık cezaevine ne zaman geçiş yapılır?

Cezanın belirli bir kısmı kapalı cezaevinde geçirildikten sonra (disiplin durumu, risk değerlendirme, kalan süre kriterleriyle). Uygulamada kapalı cezaevinin 1/3'ü tamamlanınca başvurulabilir.

Yeni yasaya rağmen tahliye edilmiyorum, ne yapabilirim?

• İnfaz hâkimliğine itiraz (CMK m.98)
• Sosyal hizmet uzmanı raporu talep
• Avukat aracılığıyla risk değerlendirme inceleme
• Cezaevi disiplini dosyası gözden geçirme

Hata varsa infaz hesaplaması düzeltme talebi açılabilir.

Yeni infaz yasası bir daha değişir mi?

Mevzuat dinamik — her yıl çeşitli torba kanunlarla küçük değişiklikler oluyor. 2024'te denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak kalıcılaştı. Güncel durumu ceza avukatınızdan teyit alın.

---

İlgili rehberler:

• Ağır Ceza Davası Rehberi
• Ceza Davası Rehberi
• Uyuşturucu Davası Rehberi
• Kasten Yaralama Rehberi

Gaziantep'te yeni infaz yasası kapsamında infaz hesaplama, koşullu salıverme başvurusu, denetimli serbestlik itiraz veya infaz hâkimliği davası için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.