İçeriğe geç
Uyuşturucu Davası Nasıl İlerler? Kullanım ve Ticaret5 dk kaldı

Uyuşturucu Davası Nasıl İlerler? Kullanım ve Ticaret

Son güncelleme Sürüm 65 dk okumaDeğişiklik geçmişi

Kısaca

Uyuş­tu­rucu veya uya­rıcı madde tica­reti ile kişi­sel kul­la­nım amaçlı bulun­durma farklı suç­lar­dır. Mad­de­nin hangi amaçla alın­dığı, bulun­du­rul­duğu veya baş­ka­sına veril­diği, uygu­la­na­cak hükmü ve süre­cin sonu­cunu değiş­ti­rir. Kul­la­nım fiil­le­rinde kamu dava­sı­nın erte­len­mesi, dene­tim ve tedavi hüküm­leri ayrıca değer­len­di­ri­lir.

Okumaya başla
Siyah-beyaz masa üstü: tablet içeren delil poşeti, laboratuvar numune şişesi, rapor zarfı ve sağ altında büro mührü bulunan boş bir yaprak.

Uyuş­tu­rucu suç­la­ma­sında önce fiilin nite­liği belir­le­nir. Kişi­sel kul­la­nım için bulun­durma veya kul­lanma, ülke içi tica­ret ile imal, ithal ve ihraç aynı suç değil­dir. TCK m.188 ile m.191 ara­sın­daki ayrım, uygu­la­na­bi­le­cek cezayı ve soruş­tur­ma­nın nasıl iler­le­ye­ce­ğini değiş­ti­rir. Ceza yar­gı­la­ma­sı­nın genel aşa­ma­ları da bu ayrım göze­ti­le­rek izlen­me­li­dir.

Uyuş­tu­rucu Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu, uyuş­tu­rucu veya uya­rıcı madde imal ve tica­re­tini m.188'de, kul­la­nıl­ma­sını kolay­laş­tır­mayı m.190'da, kul­lan­mak için satın alma, kabul etme, bulun­durma veya kul­lan­mayı m.191'de düzen­ler. Etkin piş­man­lı­ğın koşul­ları ise m.192'de yer alır. Bir fiilin hangi hükme gir­diği yalnız suç­la­mada kul­la­nı­lan ada bakı­la­rak değil, delil­lerle bir­likte belir­le­nir.

Uyuş­tu­rucu Suçu Tür­leri

Kul­lan­mak için bulun­durma veya kul­lanma

Kişi­sel kul­la­nım ama­cıyla satın alma, kabul etme, bulun­durma veya kul­lan­ma­nın cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis­tir . Bu fiil, tica­ret suçuyla aynı biçimde ele alın­maz.

Kullanım ve ticarette temel hapis cezaları
FiilTemel hapisEk düzen
Kişisel kullanım2-5 yılErteleme ve denetim
Ülke içi ticaretEn az 10 yıl1.000-20.000 gün adli para
İmal, ithal, ihraç20-30 yıl2.000-20.000 gün adli para
Dayanak: TCK m.188/1,3 ve m.191/1-3; diğer koşullar gövdede

Bu suçtan baş­la­tı­lan soruş­tur­mada, CMK m.171'deki koşul­lar aran­mak­sı­zın beş yıl süreyle kamu dava­sı­nın açıl­ma­sı­nın erte­len­me­sine karar veri­lir; savcı yüküm­lü­lük­lere aykı­rı­lı­ğın sonuç­ları konu­sunda uyarır . Erte­leme süre­sinde asgari bir yıl dene­timli ser­best­lik uygu­la­nır. Savcı, müdür­lü­ğün tek­lifi üze­rine veya resen altı­şar aylık süre­lerle en fazla iki yıl daha uzatma kararı vere­bi­lir; gerek görü­lürse tedavi de uygu­la­nır . Beş yıllık erte­leme ile dene­timli ser­best­li­ğin süresi bir­bi­rine karış­tı­rıl­ma­ma­lı­dır.

Yüküm­lü­lük­lere veya teda­vi­nin gerek­le­rine uygun dav­ran­ma­makta ısrar edil­mesi, yeni­den kul­lan­mak için madde alın­ması, kabul edil­mesi veya bulun­du­rul­ması ya da kul­la­nıl­ması kamu dava­sı­nın açıl­ma­sına yol açar . Yüküm­lü­lük­lere uyulur ve yasak­lar ihlal edil­mezse kovuş­tur­maya yer olma­dığı kararı veri­lir . Kanu­nun tekrar işle­nen fiil­lere iliş­kin m.191/5-6 hüküm­leri de ayrıca kont­rol edilir.

Ülke içinde uyuş­tu­rucu tica­reti

Ruh­sat­sız veya ruh­sata aykırı olarak ülke içinde satma, satışa arz etme, baş­ka­sına verme, sevk etme, nak­letme, depo­lama, satın alma, kabul etme veya bulun­durma m.188/3 kap­sa­mında değer­len­di­ri­le­bi­lir. Temel ceza on yıldan az olma­mak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para ceza­sı­dır. Madde veri­len veya satı­lan kişi çocuksa veren veya satan kişiye veri­le­cek hapis cezası on beş yıldan az olamaz . Hapis ve adli para cezası bir­likte uygu­la­nır; çocuk bakı­mın­dan belir­ti­len sayı sabit üst sınır değil alt sınır­dır.

İmal, ithal veya ihraç

Uyuş­tu­rucu veya uya­rıcı mad­deyi ruh­sat­sız veya ruh­sata aykırı imal, ithal veya ihraç etme­nin cezası yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adli para ceza­sı­dır . Yurt dışın­dan uyuş­tu­rucu veya uya­rıcı mad­de­nin ülkeye sokul­ması, ithal fiili bakı­mın­dan m.188/1 kap­sa­mında değer­len­di­ri­lir.

Ağır­laş­tı­rıcı hâller

M.188/4-a'da eroin, kokain, morfin, baz­mor­fin, sen­te­tik kan­na­bi­noid ve türev­leri yanında sen­te­tik kati­non ve türev­leri, sen­te­tik opioid ve türev­leri ile amfe­ta­min ve türev­leri de sayı­lır. Bu madde tür­le­rinde ceza yarı ora­nında artı­rı­lır. Üçüncü fık­ra­daki fiil­le­rin okul, yurt, has­tane, kışla veya iba­det­hane gibi kanunda belir­ti­len tesis­le­rin sınır­la­rına iki yüz met­re­den yakın mesa­fe­deki umumi veya umuma açık yer­lerde işlen­mesi de yarı artı­rıma neden olur . Yalnız bir binaya yakın­lık söy­le­ne­rek hükmün bütün koşul­la­rı­nın ger­çek­leş­tiği var­sa­yıl­maz.

Suçun üç veya daha fazla kişi tara­fın­dan bir­likte işlen­me­sinde yarı ora­nında, suç işle­mek için teşkil edil­miş örgü­tün faa­li­yeti çer­çe­ve­sinde işlen­me­sinde bir kat artı­rım öngö­rü­lür . Bir­likte hare­ket etmekle örgüt faa­li­yeti kap­sa­mında işle­mek aynı değer­len­dirme değil­dir.

Uyuş­tu­rucu Davası Süreci

Gözaltı ve soruş­turma

CMK m.91/1'de genel gözaltı süresi yaka­lama anın­dan iti­ba­ren yirmi dört saat­tir; en yakın hâkim veya mah­ke­meye gön­derme için zorunlu süre ayrıca en çok on iki saat ola­bi­lir . Toplu suç­larda delil top­lama güç­lüğü veya şüp­heli çok­luğu nede­niyle savcı, her defa­sında bir günü geç­me­mek üzere üç gün uzat­maya yazılı emirle karar vere­bi­lir . Gözal­tı­nın uza­tıl­ma­sıyla, gözal­tına karşı hâkime baş­vuru bir­bi­rin­den fark­lı­dır.

Yaka­lama, gözaltı ve uzatma işle­mine karşı sulh ceza hâki­mine baş­vu­ru­la­bi­lir; hâkim baş­vu­ruyu derhâl ve en geç yirmi dört saat dol­ma­dan sonuç­lan­dı­rır . M.91/4'teki suçüs­tüne özgü özel rejim ayrıca değer­len­di­ri­lir. Müdafi yar­dı­mın­dan yarar­lanma hakkı ile tıbbi mua­yene ve madde ana­li­zine iliş­kin işlem­ler soruş­tur­ma­nın başın­dan iti­ba­ren önem taşır.

Soruş­tur­ma­nın tamam­lan­ması ve dava

Kul­la­nım suçunda m.191'in erte­leme ve ihlal düzeni ince­le­nir. Tica­ret iddi­a­sında ise savcı yeterli şüphe görürse iddi­a­name düzen­ler; tutuk­lama veya adli kont­rol ancak kendi kanuni koşul­la­rıyla değer­len­di­ri­lir. Her tica­ret suç­la­ması ken­di­li­ğin­den tutuk­lama gerek­tir­mez.

TCK m.188 kap­sa­mın­daki imal ve tica­ret dava­ları ağır ceza, m.191 kap­sa­mında dava açılan kul­la­nım suç­ları asliye ceza mah­ke­me­sinde görü­lür. Gazi­an­tep'teki dos­ya­larda da aynı görev ayrımı esas alınır. Duruş­mada delil­ler değer­len­di­ri­lir, tanık­lar din­le­nir ve savun­ma­dan sonra hüküm kuru­lur. Süre, dos­ya­nın kap­sa­mına ve delil duru­muna bağ­lı­dır; sabit bir ay ara­lığı veri­le­mez.

Uyuş­tu­rucu Dava­la­rında Savunma Stra­te­ji­leri

Hukuka aykırı delil iddi­ası

Arama kararı veya izin, işle­min yapıl­dığı koşul­lar ve mad­de­nin ele geçi­ri­liş biçimi bir­likte ince­le­nir. Hukuka aykırı elde edilen delil­le­rin hükme esas alı­na­ma­ya­cağı kuralı, somut işlem tuta­nak­la­rıyla iliş­ki­len­di­ril­me­li­dir. Sadece ara­ma­nın hukuka aykırı olduğu söy­len­mesi yeterli bir açık­lama değil­dir.

Mad­de­nin aidi­yeti ve bil­gisi dışında taşıma

Mad­de­nin nerede bulun­duğu, kimin tasar­ru­funda olduğu ve kişi­nin mad­de­nin var­lı­ğını veya nite­li­ğini bilip bil­me­diği araş­tı­rı­lır. Baş­ka­sına ait olduğu savun­ması da tanık­lar, kayıt­lar ve diğer maddi delil­lerle bir­likte değer­len­di­ri­lir.

Kul­la­nım ile tica­ret ayrımı

Miktar, paket­leme ve ele geçi­rilme biçimi, ile­ti­şim kayıt­ları ve olayın diğer delil­leri bir­likte ele alın­ma­lı­dır. Mad­de­nin türü, saf­lığı ve ağır­lı­ğına iliş­kin labo­ra­tu­var raporu ince­le­nir. Fiilin m.188 yerine m.191 kap­sa­mında değer­len­di­ril­mesi süreci değiş­ti­rir. M.188 veya m.190 kap­sa­mında yürü­tü­len kovuş­tur­mada suçun yal­nızca m.191 kap­sa­mında kal­dığı anla­şı­lırsa m.191/8 uya­rınca hükmün açık­lan­ma­sı­nın geri bıra­kıl­ması kararı veri­lir .

Tedavi, dene­timli ser­best­lik ve etkin piş­man­lık

M.191'deki erte­leme ve dene­timli ser­best­lik, m.192'deki etkin piş­man­lıkla aynı kurum değil­dir. M.192, bilgi ver­me­nin zamanı ve suçun ortaya çıka­rıl­ma­sına kat­kı­sına göre ceza­sız­lık veya indi­rim koşul­ları öngö­rür. Kul­la­nıcı, hak­kında kul­lan­mak için satın alma, kabul etme veya bulun­dur­ma­dan soruş­turma baş­la­tıl­ma­dan önce resmî makam­lara veya sağlık kuru­luş­la­rına baş­vu­ra­rak tedavi isterse cezaya hük­mo­lun­ma­ması düzen­len­miş­tir . Her tedavi baş­vu­rusu, zama­nına bakıl­mak­sı­zın aynı sonucu doğur­maz.

Uyuş­tu­rucu Bağım­lı­sı­nın Hak­ları

Kul­la­nım iddi­a­sında tedavi ve dene­timli ser­best­lik ola­nak­ları değer­len­di­ril­me­li­dir. Erte­leme kara­rın­daki yüküm­lü­lük­le­rin neler olduğu, nasıl yerine geti­ri­le­ceği ve ihla­lin sonuç­ları anla­şıl­ma­lı­dır. Erte­leme süre­si­nin kanuna uygun geçi­ril­mesi kovuş­tur­maya yer olma­dığı kara­rıyla sonuç­la­nır.

Gazi­an­tep'te Uyuş­tu­rucu Suç­ları

Gazi­an­tep'te yürü­tü­len soruş­turma ve dava­larda da suçun hukuki nite­liği, arama ve elkoyma tuta­nak­ları, analiz raporu ve diğer delil­ler üze­rin­den belir­le­nir. TCK m.188 kap­sa­mın­daki dos­ya­larda ağır ceza, m.191 kap­sa­mında dava açılan kul­la­nım dos­ya­la­rında asliye ceza mah­ke­mesi görev­li­dir.

Adli para cezası, kanunda öngö­rü­len gün sayı­sıyla bir gün kar­şı­lığı takdir edilen mik­ta­rın çar­pıl­ması yoluyla hesap­la­nır . Günlük miktar eko­no­mik ve kişi­sel koşul­lar göze­ti­le­rek kanuni ara­lıkta belir­le­nir .

Sık sorulan sorular

Uyuşturucu kullanmak doğrudan hapis cezası gerektirir mi?

Kul­la­nım suçunda kanun hapis cezası öngörse de soruş­tur­mada m.191'deki beş yıllık kamu dava­sı­nın açıl­ma­sı­nın erte­len­mesi ve dene­timli ser­best­lik düzeni uygu­la­nır. Kanun­daki tekrar ve ihlal hüküm­leri sak­lı­dır. Yüküm­lü­lük­lere uyulur ve yasak­lar ihlal edil­mezse dava açıl­ma­dan kovuş­tur­maya yer olma­dığı kararı veri­lir.

Ticaret ile kullanım arasındaki fark nedir?

Ülke içi tica­ret fiil­le­rinde m.188/3'teki en az on yıl hapis ve adli para cezası, imal, ithal veya ihraçta m.188/1'deki yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve adli para cezası söz konu­su­dur. Kişi­sel kul­la­nım için bulun­durma veya kul­lan­mada ise m.191'in iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile erte­leme ve dene­timli ser­best­lik düzeni değer­len­di­ri­lir. Satın alma veya bulun­durma söz­cük­leri iki mad­dede de geç­tiği için fiilin amacı ve delil­ler belir­le­yi­ci­dir.

Çocuğa uyuşturucu satmanın cezası nedir?

Mad­de­nin satıl­dığı veya veril­diği kişi çocuksa m.188/3 gere­ğince veren veya satan kişiye veri­le­cek hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Bu, diğer ağır­laş­tı­rıcı hâl­le­rin ayrıca ince­len­me­sini orta­dan kal­dır­maz.

Adli para cezası ne kadardır?

Sabit bir toplam TL tutarı yoktur. Suça iliş­kin gün ara­lığı ile TCK m.52 uya­rınca eko­no­mik ve kişi­sel koşul­lara göre belir­le­nen günlük miktar bir­likte hesap­la­nır. Hapis ceza­sıyla bir­likte uygu­lan­ması öngö­rü­len adli para cezası isteğe bağlı değil­dir.

Ceza, aile ve boşanma, icra, gayrimenkul ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Bu rehberi yazdı ve güncel tutar.

Dayanaklar

Madde lafızları resmî konsolide metinden, kararlar Yargıtay kaynağından çekilir; metindeki atıflara basarak da açabilirsiniz.

Kanun maddeleri

  1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m.188 · Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti

    Fiillere göre hapis ve adli para cezası ile ağırlaştırıcı hâller.

    Lafzı göster

    Madde 188- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve ikibin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

    (2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye'de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir.

    (3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle: 18/6/2014 – 6545/66 md.) Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

    (4) (Değişik: 27/3/2015-6638/11 md.) a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid ve türevleri, sentetik katinon ve türevleri, sentetik opioid ve türevleri veya amfetamin ve türevleri olması, b) Üçüncü fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi, hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

    (5) (Değişik: 18/6/2014 – 6545/66 md.) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

    (6) Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/22 md.) Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.

    (7) Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

    (8) Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde resmî konsolide metinden çekildi. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m.191 · Kullanmak için uyuşturucu bulundurma veya kullanma

    Erteleme, denetimli serbestlik ve ihlal koşulları.

    Lafzı göster

    Madde 191- (Değişik: 18/6/2014 – 6545/68 md.) (1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

    (2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır. (Ek cümle:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme kararı kolluk birimlerine de bildirilir.

    (3) (Değişik:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya resen Cumhuriyet savcısının kararı ile altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir. Cumhuriyet savcısı, erteleme süresi zarfında uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek için yılda en az iki defa şüphelinin ilgili kuruma sevkine karar verir.

    (4) Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

    (5) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

    (6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez.

    (7) Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

    (8) Bu Kanunun; a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

    (9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde, Ceza Muhakemesi Kanununun kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin 171 inci maddesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231 inci maddesi hükümleri uygulanır.

    (10) (Ek: 27/3/2015-6638/12 md.) Birinci fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde resmî konsolide metinden çekildi. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  3. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m.192 · Etkin pişmanlık

    Bilgi verme ve soruşturma öncesi tedavi başvurusunun koşulları.

    Lafzı göster

    Madde 192- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, hakkında cezaya hükmolunmaz.

    (2) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.

    (3) Bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.

    (4) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isterse, cezaya hükmolunmaz. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/16 md.) Bu durumda kamu görevlileri ile sağlık mesleği mensuplarının 279 uncu ve 280 inci maddeler uyarınca suçu bildirme yükümlülüğü doğmaz.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde resmî konsolide metinden çekildi. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  4. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m.52 · Adli para cezası

    Gün sayısı ve günlük miktarın ayrı belirlenmesi.

    Lafzı göster

    Madde 52- (1) Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.

    (2) En az yüz ve en fazla beşyüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.

    (3) Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.

    (4) Hakim, ekonomik ve şahsi hallerini göz önünde bulundurarak, kişiye adlî para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezanın belirli taksitler halinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde resmî konsolide metinden çekildi. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  5. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m.91 · Yakalama ve gözaltı

    Genel gözaltı, savcı tarafından uzatma ve hâkime başvuru.

    Lafzı göster

    Madde 91 – (1) Yukarıdaki maddeye göre yakalanan kişi, Cumhuriyet Savcılığınca bırakılmazsa, soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınmasına karar verilebilir. (Değişik ikinci cümle: 25/5/2005 – 5353/8 md.) Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmidört saati geçemez.(Ek cümle: 25/5/2005 – 5353/8 md.) Yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre oniki saatten fazla olamaz.

    (2) Gözaltına alma, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır.

    (3) Toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle; Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin, her defasında bir günü geçmemek üzere, üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir. Gözaltı süresinin uzatılması emri gözaltına alınana derhâl tebliğ edilir.

    (4) (Ek: 27/3/2015-6638/13 md.) Suçüstü hâlleriyle sınırlı olmak kaydıyla; kişi hakkında aşağıdaki bentlerde belirtilen suçlarda mülki amirlerce belirlenecek kolluk amirleri tarafından yirmi dört saate kadar, şiddet olaylarının yaygınlaşarak kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasına yol açabilecek toplumsal olaylar sırasında ve toplu olarak işlenen suçlarda kırk sekiz saate kadar gözaltına alınma kararı verilebilir. Gözaltına alma nedeninin ortadan kalkması hâlinde veya işlemlerin tamamlanması üzerine derhâl ve her hâlde en geç yukarıda belirtilen sürelerin sonunda Cumhuriyet savcısına, yapılan işlemler hakkında bilgi verilerek talimatı doğrultusunda hareket edilir. Kişi serbest bırakılmazsa yukarıdaki fıkralara göre işlem yapılır. Ancak kişi en geç kırk sekiz saat, toplu olarak işlenen suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır. Bu fıkra kapsamında kolluk tarafından gözaltına alınan kişiler hakkında da gözaltına ilişkin hükümler uygulanır. a) Toplumsal olaylar sırasında işlenen cebir ve şiddet içeren suçlar. b) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan; 1. Kasten öldürme (madde 81, 82), taksirle öldürme (madde 85), 2. Kasten yaralama (madde 86, 87), 3. Cinsel saldırı (madde 102), 4. Çocukların cinsel istismarı (madde 103), 5. Hırsızlık (madde 141, 142), 6. Yağma (madde 148, 149), 7. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188), 8. Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma (madde 195), 9. Fuhuş (madde 227), 10. Kötü muamele (madde 232), c) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda yer alan suçlar. d) 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 33 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen suçlar. e) 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa dayanılarak ilan edilen sokağa çıkma yasağını ihlal etme. f) 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3 üncü maddesinde belirtilen suçlar.

    (5) Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı, yakalanan kişi, müdafii veya kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir. Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yaparak derhâl ve nihayet yirmidört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır. Yakalamanın veya gözaltına alma veya gözaltı süresini uzatmanın yerinde olduğu kanısına varılırsa başvuru reddedilir ya da yakalananın derhâl soruşturma evrakı ile Cumhuriyet Savcılığında hazır bulundurulmasına karar verilir.

    (6) Gözaltı süresinin dolması veya sulh ceza hâkiminin kararı üzerine serbest bırakılan kişi hakkında yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve Cumhuriyet savcısının kararı olmadıkça bir daha aynı nedenle yakalama işlemi uygulanamaz.

    (7) Gözaltına alınan kişi bırakılmazsa, en geç bu süreler sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir. Sorguda müdafii de hazır bulunur.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde resmî konsolide metinden çekildi. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

Kaynakça

  1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, resmî konsolide metin (lafız çekildi 15 Kasım 2026). www.mevzuat.gov.tr
  2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, resmî konsolide metin (lafız çekildi 15 Kasım 2026). www.mevzuat.gov.tr
Bu rehberi kaynak gösterin

Gür, M. Furkan. “Uyuşturucu Davası Nasıl İlerler? Kullanım ve Ticaret”. Hukuk Rehberi, avfurkangur.com, sürüm 6, 15 Kasım 2026. https://avfurkangur.com/blog/uyusturucu-davasi-rehberi

Değişiklik günlüğü

Bu rehber yayımlandıktan sonra da güncellenir. Her sürümde neyin, neden değiştiği burada kalır.

  1. Sürüm 6

    Düzyazı, çip ve tablo eklendi; ihlalde ısrar ve güncel madde türleri işlendi. Yıllık para güncellemesi, yerel ve tarih genellemeleri, hizmet kapanışı çıkarıldı; kovuşturmada kullanım ayrımı açıklandı.

  2. Sürüm 5

    Gözaltında genel süre, toplu suçta savcının yazılı uzatma emri ve hâkime başvuru ayrıldı; gövde sonundaki tekrar eden iletişim çağrısı kaldırıldı.

  3. Sürüm 4

    Mevcut yayın gövdesine Kısaca ve resmî metinden doğrulanmış kanun dayanakları kabuğu eklendi; başlık tekrarının mekanik kaldırılması dışında gövde değişmedi.

  4. Sürüm 3

    Mevcut yayın gövdesine Kısaca ve resmî metinden doğrulanmış kanun dayanakları kabuğu eklendi; başlık tekrarının mekanik kaldırılması dışında gövde değişmedi.

  5. Sürüm 1

    İlk yayın.

Bu rehber işinize yaradı mı?

Cevabınız içeriği güncel tutmamıza yardım eder.

Paylaş:

Bir bilgi eskimişse ya da bir cümle yanlış anlaşılıyorsa yazın; kabul edilen öneriler değişiklik günlüğünde katkı olarak anılır. İpucu: metinde bir cümleyi seçerek de öneri başlatabilirsiniz.

Öneri türü

E-postanız yalnız bu öneriyle ilgili dönüş için kullanılır.

Kişisel dosyanızla ilgili sorular için bu formu değil, iletişim sayfasını kullanın.

Somut dosyanız için değerlendirme gerekiyorsa yüz yüze veya çevrim içi görüşme planlayabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her hukuki durum kendine özgüdür; profesyonel destek almak için bir avukatla görüşmenizi öneririz.

Yorumlar

Bu makaleyle ilgili sorunuz ya da deneyiminiz varsa yazın; yorumlar onaydan sonra yayımlanır.

İlgili yazılar

İlgili hukuki hizmetGaziantep Ceza AvukatıBu konuda hizmet detayları, süreç ve sıkça sorulan sorular