Tüketici Kredisi Sözleşmesi: Hakkı, Cayma, Ek Masraflar (TKHK 22-30)
Tüketici kredisi — sözleşme şartları, 14 gün cayma hakkı, gizli ücretler, erken ödeme, dosya masrafı iadesi. TKHK 22-30 pratik rehber.
Tüketici Kredisi Sözleşmesi: Hakkı, Cayma, İade Rehberi
Tüketici kredisi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m.22-30 kapsamında düzenlenir. 14 gün cayma hakkı, erken ödeme indirimi, dosya masrafı iade, gizli ücret yasağı gibi tüketici lehine hükümler vardır. Bankaların sıkça uyguladığı haksız masraflar yargı yoluyla geri alınabilir. Bu rehberde tüketici kredisi sözleşme hakları, cayma, erken kapatma ve iade davası anlatılmaktadır.
Tüketici Kredisi Nedir?
TKHK m.22: "Tüketicinin ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edineceği mal veya hizmet için bankalar veya finansman şirketleri tarafından sağlanan kredi."
Tüketici Kredisi Türleri
- İhtiyaç kredisi (genel amaç)
- Konut kredisi (gayrimenkul)
- Taşıt kredisi (otomobil)
- Eğitim kredisi
- Tatil kredisi
- Kredi kartı borcu (özel düzenleme)
Kapsam Dışı
- Ticari kredi (şirket için)
- Mortgage (özel düzenleme TKHK 33+)
- Banka teminat mektubu
Sözleşme Şartları (TKHK m.23)
Zorunlu İçerik (TKHK m.23/2)
Yazılı sözleşmede mutlaka:
- Kredi tutarı
- Faiz oranı ve hesaplama yöntemi
- Vade ve taksit planı
- Toplam ödenecek miktar
- Sigorta varsa detay
- Erken ödeme koşulları
- Temerrüt sonuçları
- Cayma hakkı bilgisi
- Şikayet mercileri
Yıllık Maliyet Oranı (YMO)
TKHK m.23/3: Tüm masraf + faiz dahil yıllık efektif oran:
- Tek bakışta karşılaştırma
- Yanıltıcı reklam önleme
- Şeffaflık sağlama
Şeffaf Sunum
- Sözleşmenin nüshası tüketiciye verilir (zorunlu)
- Anlaşılır dil
- Küçük yazı yasağı
Furkan dikte alanı: bankaların sık yaptığı gizli yazı pratiği.
Cayma Hakkı (TKHK m.24) — 14 Gün
Önemli Hak
Tüketici, sözleşme imzalandıktan sonra 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden cayabilir.
Cayma Şekli
- Yazılı bildirim (banka)
- Noter ihtarnamesi (en güvenli)
- e-Devlet üzerinden
- Banka şubesi dilekçe
Sonuçlar
- Kredi tutarı + faiz iade
- 30 gün içinde banka iade etmeli
- Sigorta vb. ek ücret iadesi
- Yapılan masraflar mahsup edilmez
İstisnalar
- Cayma bildirimi yapılmadan kullanıldıysa zorlaşır (delil)
Erken Ödeme Hakkı (TKHK m.27)
Hak
Tüketici, kredi vadesinde erken ödeme yapabilir.
İndirim
Kalan vade × indirim faiz oranı = erken ödeme indirimi.
Erken Ödeme Cezası — YASAK
TKHK m.27/2: Bankaların erken ödeme cezası alması YASAKTIR.
Pratik Hesaplama
- Kalan ana para
- Kalan vade
- İndirim oranı = sözleşmedeki faiz oranı
- Net ödeme = ana para - indirim
Furkan dikte alanı: erken ödeme hesaplama pratik örnekleri.
Dosya Masrafı İadesi — Önemli
Yasal Durum (2015 Yargıtay)
Dosya masrafı, hesap işletim ücreti, sigortalı kredi vb. ek ücretler kanunsuzdur.
Geri Alma Hakkı
- Bankaya dilekçe
- 15 gün cevap süresi
- Reddedilirse: Tüketici Hakem Heyeti (5.000 TL altı) veya Tüketici Mahkemesi
Zamanaşımı
5 yıl — ödendiğinden itibaren (TBK m.146).
Süreç
- Bankaya yazılı talep
- Banka cevabı (15 gün)
- Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi
Detay: Tüketici Hakem Heyeti Rehberi.
Ortalama İade Tutarları
- Konut kredisi: 5.000-50.000 TL
- İhtiyaç kredisi: 1.000-10.000 TL
- Taşıt kredisi: 2.000-15.000 TL
Temerrüt ve Yaptırımlar (TKHK m.28)
Tüketici Temerrütü
- Taksit ödenmezse
- 2 ay üst üste ödeme yok → erken muacceliyet
- İcra takibi + negatif sicil
Bankanın Yapamayacakları
- Tahsil ücreti alamaz
- Aşırı temerrüt faizi uygulayamaz
- Yasa dışı icra açamaz
Tüketici Hakları (Temerrüt Halinde)
- Yapılandırma talebi
- İcra itirazı
- Borç indirimi müzakeresi
Sigortalı Kredi (TKHK m.29)
Şart
- Bankanın zorlama yetkisi YOK
- Tüketici isterse sigorta yapar
- Sigorta ayrı sözleşme
Hayat Sigortası Zorlaması
- Yasak
- Zorlaması varsa iade edilir
Kasko/Konut Sigortası
- Bazen mantıklı (mülk koruma)
- Tüketici istediği sigortacıdan alabilir
Sosyal Medya / Telefon Pazarlama
Şart (TKHK m.49)
- Açık rıza olmadan pazarlama yasak
- SMS/telefon rahatsızlığı şikayet
- BTK üzerinden engel
Tüketici Hak Arama
Aşamalı Yol
- Bankaya dilekçe (15 gün cevap)
- Tüketici Hakem Heyeti (5.000 TL altı, ücretsiz)
- Tüketici Mahkemesi (5.000 TL üstü)
- Zorunlu arabuluculuk (HMK 137 ek, dava şartı)
Tüketici Mahkemesi Süreci
- Avukat zorunlu değil
- Düşük harçlar
- 6-12 ay süre
Furkan dikte alanı: tüketici dava başarı stratejileri.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüketici kredisi caymak istiyorum, ne yapmalıyım?
14 gün içinde bankaya yazılı bildirim. Noter ihtarnamesi en güvenli. 30 gün içinde tam iade.
Banka dosya masrafı aldı, geri alabilir miyim?
Evet — yargı bu masrafları kanunsuz buldu. 5 yıl zamanaşımı. Tüketici Hakem Heyeti veya Mahkeme.
Erken ödeme cezası yasal mı?
Hayır (TKHK m.27/2) — kesinlikle yasak. Eğer alındıysa iade.
Tüketici Hakem Heyetine başvuru nasıl?
e-Devlet üzerinden veya şahsen. Ücretsiz. 3-6 ay süre.
Banka beni yasal yollarla zorlayabilir mi?
İcra takibi + negatif sicil. Ancak yasal sınırlara uymalı. Aşırı uygulamalar şikayet edilir.
Kredi başvurum reddedildi, sebep?
KKB negatif sicil, ödeme gücü düşük, gelir belgesi yetersiz. Sebebi öğrenme hakkı var.
Konut kredisi tüketici kredisi mi?
Hayır — konut kredisi TKHK m.33+ özel düzenlemesi (mortgage). Bazı haklar farklı.
Sigortalı kredi zorunlu mu?
Hayır — bankalar zorlayamaz (m.29). Hayat sigortası özellikle yasak.
İlgili rehberler:
- Tüketici Hakem Heyeti Rehberi
- Tüketici Hakları Rehberi
- Zorunlu Arabuluculuk 2026
- İcra Takibi Rehberi
- İhtarname Rehberi
- Dava Nasıl Açılır?
Gaziantep'te tüketici kredisi inceleme, dosya masrafı iadesi, cayma hakkı kullanımı, yapılandırma müzakeresi için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her hukuki durum kendine özgüdür; profesyonel destek almak için bir avukatla görüşmenizi öneririz.
Lisanslı avukat tarafından hazırlanmıştır
Av. M. Furkan Gür
Gaziantep Barosu | Ceza, Aile, İş ve Tazminat Hukuku
Hukuki Danışmanlık Alın
Bu konuda profesyonel destek almak için hemen iletişime geçin.
İlgili Yazılar
Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Rehberi 2026: Şartlar, Süreç, Sınır
Tüketici Hakem Heyeti — başvuru limitleri (5.000 TL altı zorunlu), prosedür, süreler, itiraz. e-Devlet üzerinden başvuru pratik rehber.
Tüketici Hakları Rehberi
6502 Tüketicileri Koruma Kanunu'na göre tüketici hakları ve korunma