Tüketici Kredisi Sözleşmesi ve Cayma Hakkı: TKHK 22-30

Tüketici kredisi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m.22-30 kapsamında düzenlenir. 14 gün cayma hakkı, erken ödeme indirimi, dosya masrafı iade, gizli ücret yasağı gibi tüketici lehine hükümler vardır. Bankaların sıkça uyguladığı haksız masraflar yargı yoluyla geri alınabilir. Bu rehberde tüketici kredisi sözleşme hakları, cayma, erken kapatma ve iade davası anlatılmaktadır.

Tüketici Kredisi Nedir?

TKHK m.22: "Tüketicinin ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edineceği mal veya hizmet için bankalar veya finansman şirketleri tarafından sağlanan kredi."

Tüketici Kredisi Türleri

• İhtiyaç kredisi (genel amaç)
• Konut kredisi (gayrimenkul)
• Taşıt kredisi (otomobil)
• Eğitim kredisi
• Tatil kredisi
• Kredi kartı borcu (özel düzenleme)

Kapsam Dışı

• Ticari kredi (şirket için)
• Mortgage (özel düzenleme TKHK 33+)
• Banka teminat mektubu

Sözleşme Şartları (TKHK m.23)

Zorunlu İçerik (TKHK m.23/2)

Yazılı sözleşmede mutlaka:

1. Kredi tutarı
2. Faiz oranı ve hesaplama yöntemi
3. Vade ve taksit planı
4. Toplam ödenecek miktar
5. Sigorta varsa detay
6. Erken ödeme koşulları
7. Temerrüt sonuçları
8. Cayma hakkı bilgisi
9. Şikayet mercileri

Yıllık Maliyet Oranı (YMO)

TKHK m.23/3: Tüm masraf + faiz dahil yıllık efektif oran:

• Tek bakışta karşılaştırma
• Yanıltıcı reklam önleme
• Şeffaflık sağlama

Şeffaf Sunum

• Sözleşmenin nüshası tüketiciye verilir (zorunlu)
• Anlaşılır dil
• Küçük yazı yasağı

Cayma Hakkı (TKHK m.24) — 14 Gün

Önemli Hak

Tüketici, sözleşme imzalandıktan sonra 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden cayabilir.

Cayma Şekli

• Yazılı bildirim (banka)
• Noter ihtarnamesi (en güvenli)
• e-Devlet üzerinden
• Banka şubesi dilekçe

Sonuçlar

• Kredi tutarı + faiz iade
• 30 gün içinde banka iade etmeli
• Sigorta vb. ek ücret iadesi
• Yapılan masraflar mahsup edilmez

İstisnalar

• Cayma bildirimi yapılmadan kullanıldıysa zorlaşır (delil)

Erken Ödeme Hakkı (TKHK m.27)

Hak

Tüketici, kredi vadesinde erken ödeme yapabilir.

İndirim

Kalan vade × indirim faiz oranı = erken ödeme indirimi.

Erken Ödeme Cezası — YASAK

TKHK m.27/2: Bankaların erken ödeme cezası alması YASAKTIR.

Pratik Hesaplama

• Kalan ana para
• Kalan vade
• İndirim oranı = sözleşmedeki faiz oranı
• Net ödeme = ana para - indirim

Dosya Masrafı İadesi — Önemli

Yasal Durum (2015 Yargıtay)

Dosya masrafı, hesap işletim ücreti, sigortalı kredi vb. ek ücretler kanunsuzdur.

Geri Alma Hakkı

• Bankaya dilekçe
• 15 gün cevap süresi
• Reddedilirse: Tüketici Hakem Heyeti (parasal sınırın altında — 2026: 186.000 TL, her yıl güncellenir) veya Tüketici Mahkemesi

Zamanaşımı

5 yıl — ödendiğinden itibaren (TBK m.146).

Süreç

1. Bankaya yazılı talep
2. Banka cevabı (15 gün)
3. Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi

Detay: Tüketici Hakem Heyeti Rehberi.

Ortalama İade Tutarları

• Konut kredisi: 5.000-50.000 TL
• İhtiyaç kredisi: 1.000-10.000 TL
• Taşıt kredisi: 2.000-15.000 TL

Temerrüt ve Yaptırımlar (TKHK m.28)

Tüketici Temerrütü

• Taksit ödenmezse
• 2 ay üst üste ödeme yok → erken muacceliyet
• İcra takibi + negatif sicil

Bankanın Yapamayacakları

• Tahsil ücreti alamaz
• Aşırı temerrüt faizi uygulayamaz
• Yasa dışı icra açamaz

Tüketici Hakları (Temerrüt Halinde)

• Yapılandırma talebi
• İcra itirazı
• Borç indirimi müzakeresi

Sigortalı Kredi (TKHK m.29)

Şart

• Bankanın zorlama yetkisi YOK
• Tüketici isterse sigorta yapar
• Sigorta ayrı sözleşme

Hayat Sigortası Zorlaması

• Yasak
• Zorlaması varsa iade edilir

Kasko/Konut Sigortası

• Bazen mantıklı (mülk koruma)
• Tüketici istediği sigortacıdan alabilir

Sosyal Medya / Telefon Pazarlama

Şart (TKHK m.49)

• Açık rıza olmadan pazarlama yasak
• SMS/telefon rahatsızlığı şikayet
• BTK üzerinden engel

Tüketici Hak Arama

Aşamalı Yol

1. Bankaya dilekçe (15 gün cevap)
2. Tüketici Hakem Heyeti (parasal sınırın altında — 2026: 186.000 TL, ücretsiz; sınır her yıl güncellenir)
3. Tüketici Mahkemesi (parasal sınır ve üzeri)
4. Zorunlu arabuluculuk (6502 sayılı TKHK m.73/A — tüketici mahkemesinde dava açmadan önce dava şartı; hakem heyeti başvuruları ve hakem heyeti kararına itirazlar bu şartın dışındadır)

Tüketici Mahkemesi Süreci

• Avukat zorunlu değil
• Düşük harçlar
• 6-12 ay süre

Sıkça Sorulan Sorular

Tüketici kredisi caymak istiyorum, ne yapmalıyım?

14 gün içinde bankaya yazılı bildirim. Noter ihtarnamesi en güvenli. 30 gün içinde tam iade.

Banka dosya masrafı aldı, geri alabilir miyim?

Evet — yargı bu masrafları kanunsuz buldu. 5 yıl zamanaşımı. Tüketici Hakem Heyeti veya Mahkeme.

Erken ödeme cezası yasal mı?

Hayır (TKHK m.27/2) — kesinlikle yasak. Eğer alındıysa iade.

Tüketici Hakem Heyetine başvuru nasıl?

e-Devlet üzerinden veya şahsen. Ücretsiz. 3-6 ay süre.

Banka beni yasal yollarla zorlayabilir mi?

İcra takibi + negatif sicil. Ancak yasal sınırlara uymalı. Aşırı uygulamalar şikayet edilir.

Kredi başvurum reddedildi, sebep?

KKB negatif sicil, ödeme gücü düşük, gelir belgesi yetersiz. Sebebi öğrenme hakkı var.

Konut kredisi tüketici kredisi mi?

Hayır — konut kredisi TKHK m.33+ özel düzenlemesi (mortgage). Bazı haklar farklı.

Sigortalı kredi zorunlu mu?

Hayır — bankalar zorlayamaz (m.29). Hayat sigortası özellikle yasak.

---

İlgili rehberler:

• Tüketici Hakem Heyeti Rehberi
• Tüketici Hakları Rehberi
• Zorunlu Arabuluculuk 2026
• İcra Takibi Rehberi
• İhtarname Rehberi
• Dava Nasıl Açılır?

Gaziantep'te tüketici hukuku kapsamında tüketici kredisi inceleme, dosya masrafı iadesi, cayma hakkı kullanımı, yapılandırma müzakeresi için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ön görüşme: 0552 692 90 90.