Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi: TBK 611-619 Pratik Rehber

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bir kişinin bakım ve ihtimam karşılığında malını başka kişiye (bakıcı) devretmeyi taahhüt ettiği özel sözleşmedir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.611-619 düzenler. Resmi senet şart, noterde düzenlenir. Yaşlı bireylerin bakım güvencesi sağlamak ve mal varlığını planlamak için yaygın kullanılır. Bu rehberde şekil şartları, mirasçıların tenkis hakları ve sözleşme iptali anlatılmaktadır.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?

TBK m.611: "Bir kimsenin ölünceye kadar bakılması karşılığı olarak mallarının tamamını veya bir kısmını başkasına devretmeyi taahhüt etmesidir."

Temel Unsurlar

• Bakıma muhtaç kişi (bakım alan / bırakan)
• Bakıcı (bakıma yapacak kişi)
• Bakım taahhüdü (yaşam boyu)
• Mal devir taahhüdü (gayrimenkul, para, mücevher)

Yaygın Kullanım

• Yaşlı yalnız yaşayan
• Çocuksuz çift
• Aile dışı bakıcı (uzun süreli ilişki)
• Çocukların biri diğerlerinden ayırt edilerek

Şekil Şartı — Resmi Senet (TBK m.612)

Zorunlu Şekil

RESMÎ SENET ŞART — diğer şekiller geçersiz.

• Noter önünde
• İki tanık huzurunda
• Yazılı olarak
• Tarih + imzalar

Şekil Eksikliğinde

• Sözleşme kesin geçersiz
• Tapuya tescil edilmez
• Adi senet veya sözlü anlaşma kabul edilmez

Yargıtay 14. HD: Şekil mutlak — taraflar olsa da geçersiz.

Furkan dikte alanı: Gaziantep noter düzenlemelerinde pratik notlar.

Tarafların Hak ve Yükümlülükleri

Bakım Alan (Mal Bırakan) Hakları

• Bakım talep etmek
• İhmal halinde sözleşmeyi iptal
• Yaşam boyu evinde oturma (genelde sözleşmede yazılır)

Bakım Alanın Yükümlülükleri

• Malı devir sözleşmede belirtilen şekilde
• Sözleşmeye sadakat

Bakıcının Yükümlülükleri (m.614)

• Beslenme, barınma, sağlık
• Tıbbi tedavi sağlama
• Manevi destek
• Cenaze masrafları

Bakıcının Hakları

• Mal devir hakkı (sözleşme süresine bakılmaksızın hemen)
• Bakım sırasında mali destek
• Mal varlığı yönetimi

Mal Devri — Tapulu/Tapulu-Dışı Tescil

Gayrimenkul

• Tapu siciline tescil
• Bakıcı malik olur (yaşam boyu)
• Bakım yükümlülüğü tapuda şerh edilebilir

Menkul Mal

• Teslim ile devir
• Tapuya tescil gerekmez

Para/Banka Hesabı

• Banka beyanı ile devir
• Vekâlet veya temlik

Mal Devri Zamanı

• Sözleşme imzalanır imzalanmaz veya
• Belirli tarih veya
• Ölüm sonrası (genelde değil, çünkü "ölünceye kadar")

Sözleşmenin İhlali ve İptali

İhlal Türleri

• Bakıcının bakımı sağlamaması
• Kötü muamele
• Mali ihmal
• Sözleşme şartlarına uymama

İptal Davası (TBK m.617)

• Bakım alan dava açabilir
• Asliye Hukuk Mahkemesi
• Hâkim takdir hakkı — sözleşme iptal/devam

İptal Sonuçları

• Mal geri alınır (gayrimenkul tapuda iade)
• Bakıma harcanan paralar mahsup edilebilir
• Manevi tazminat mümkün

Süre

Olay tarihinden itibaren makul süre. Genelde 1-2 yıl içinde dava.

Furkan dikte alanı: Gaziantep mahkemelerinde başarılı iptal davası emsalleri.

Mirasçılar ve Tenkis Davası

Sorun

Bakım sözleşmesi ile mal devri mirasçıların saklı pay'ını ihlal edebilir.

Saklı Pay Korunması

• Çocuklar, eş, ana-baba saklı pay sahibi (TMK m.506)
• Detay: Vasiyetname Türleri Rehberi

Tenkis Davası (TMK m.560)

Mirasçılar dava açabilir:

• Bakım sözleşmesinin saklı pay ihlal eden kısmı azaltılır
• Bakıcı bedelin bir kısmını geri verir

Süre

Vasiyetnameyi öğrendikten 1 yıl + ölümden 10 yıl içinde.

Muvazaa İddiası

Sahte Sözleşme Riski

Bazı vakalarda "ölünceye kadar bakma" görünümünde gizli bağış olabilir:

• Bakım yapılmamış
• Bakıcı mali çıkarı ön planda
• Mirasçıları kaçırma amacı

Mirasçı İspatı

• Bakım yapılmamış (tanık, kayıt)
• Mali güç vasiyetçide vardı
• Akraba ilişkisi yok

Sonuç

Mahkeme muvazaa tespitinde:

• Sözleşme geçersiz
• Mal yasal mirasçılara

Furkan dikte alanı: muvazaa iddiası ispat stratejisi.

Vergi ve Mali Yükler

Devir Vergisi

• Tapulu intikal vergisi (gayrimenkul)
• Tapı + harç
• 2026'da %4 oranı (alıcı + satıcı paylaşımı)

Veraset/İntikal Vergisi

• Sözleşme dışı mal kalırsa mirasçılara
• Aile içi devir vergisiz (TVİVK)

Bakım Giderleri

• Gelir vergisi etkilenmez (kural)
• Sosyal güvenlik açısından bağımsız değerlendirme

Alternatif Çözümler

1. Vasiyetname

• Yaşam boyu mal kontrol (vasiyet bırakanda)
• Bakım garantisi yok (avantaj/dezavantaj)
• Detay: Vasiyetname Rehberi

2. Bağış (Tehlikeli)

• Hemen devir ama bakım garantisi yok
• Mirasçılar tenkis dava açabilir

3. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi

• Bakım garanti + mal devir karşılığı
• En güvenli dengeli yöntem

4. Kira Sözleşmesi + Bakım

• Kira karşılığı bakım
• Mal mirasçılara
• Daha az risk

Sıkça Sorulan Sorular

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi nasıl yapılır?

Noterde resmi senet + 2 tanık (TBK m.612). Sözleşmenin tüm şartları yazılı + tarafların imzaları. Adi senet/sözlü kabul edilmez.

Bakım sözleşmesi sicile işler mi?

• Gayrimenkul: Tapu siciline tescil
• Menkul mal: Teslim ile devir
• Banka hesap: Beyan veya temlik

Bakım yapılmazsa ne olur?

İptal davası açılır (TBK m.617). Mal iade edilir, bakıma harcanan kısmen mahsup edilebilir.

Çocuklarım dava açabilir mi?

Saklı pay ihlali varsa tenkis davası (TMK m.560). Vasiyetnamede gibi 1 yıl/10 yıl süreleri uygulanır.

Bakıcı evi hemen satabilir mi?

Evet (kural) — tapulu intikal sonrası malik olur. Ancak sözleşmede yaşam boyu oturma şartı varsa şerh uygulanır.

Bakım yapan benim çocuğum, diğer çocuklar itiraz edebilir mi?

Evet — saklı pay ihlali varsa tenkis davası. Bakım gerçekten yapılmışsa azaltma daha az olur.

Bakım sözleşmesi vergi avantajı sağlar mı?

Tapulu intikal vergisi vardır (genelde %4). Veraset vergisi avantajlı (aile içi).

Yaşlı bakımevi yerine bu sözleşme daha mı iyi?

Bireysel duruma bağlı. Avantaj: aile yakını + ev konforu. Dezavantaj: bakıcı kötü davranma riski. Avukat danışmanlığı + sözleşmeye sıkı şartlar önemli.

---

İlgili rehberler:

• Vasiyetname Türleri Rehberi
• Miras Paylaşımı Rehberi
• Mirasın Reddi Rehberi
• Mal Rejimleri Rehberi
• Dava Nasıl Açılır?

Gaziantep'te ölünceye kadar bakma sözleşmesi düzenleme, iptal davası, tenkis davası, muvazaa ispatı için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ücretsiz ön görüşme: 0552 692 90 90.