İçeriğe geç
Kamulaştırma Davasında Bedel ve İptal Nasıl Değerlendirilir?4 dk kaldı

Kamulaştırma Davasında Bedel ve İptal Nasıl Değerlendirilir?

Son güncelleme Sürüm 64 dk okumaDeğişiklik geçmişi

Kısaca

Kamu­laş­tır­mada bedel yal­nızca ida­re­nin ilk tek­li­fin­den ibaret değil­dir. Önce satın alma yoluyla anlaşma aranır; bedel belir­le­nir­ken taşın­ma­zın nite­liği, emsal satış­lar ve diğer objek­tif unsur­lar değer­len­di­ri­lir. Bede­lin tes­pi­tine iliş­kin uyuş­maz­lık ile kamu­laş­tırma işle­mi­nin iptali ayrı değer­len­di­ril­me­li­dir.

Okumaya başla
Siyah-beyaz masa üstü: arazi sınır kazığı, şerit metre, ev anahtarı, madeni paralar ve sağ altında büro mührü bulunan boş bir yaprak.

Taşın­ma­zı­nız için kamu­laş­tırma bil­di­rimi aldıy­sa­nız, önce hangi aşa­mada oldu­ğu­nuzu belir­le­yin. İda­re­nin satın alma tek­lifi, mah­ke­me­nin bedel tes­piti teb­li­gatı ve kamu­laş­tırma işle­mi­nin iptali farklı sonuç­lar doğu­rur. Bedel tes­piti dava­sında taşın­ma­zın değe­rini savu­na­bi­lir; işle­min hukuka aykırı oldu­ğunu düşü­nü­yor­sa­nız ayrıca idari yar­gıya baş­vu­ra­bi­lir­si­niz.

Kamu­laş­tırma Nedir?

Kamu­laş­tırma, kamu yara­rı­nın gerek­tir­diği hâl­lerde özel mül­ki­yet­teki taşın­ma­zın kanun­daki usulle kamuya alın­ma­sı­dır. Ana­yasa'nın 46. mad­desi uya­rınca kural, gerçek kar­şı­lı­ğın peşin öden­me­si­dir; kanunda gös­te­ri­len istis­nai durum­larda tak­sitli ödeme müm­kün­dür. Kamu yararı kararı ve onay mercii, Kamu­laş­tırma Kanunu'nun 5 ve 6. mad­de­le­rine göre belir­le­nir.

Bedel, yalnız vergi beya­nına veya ida­re­nin ilk tek­li­fine göre belir­len­mez. Bilir­kişi değer­le­me­sinde ida­re­nin bel­ge­leri mah­ke­meye ver­diği gün esas alınır .

Kamu­laş­tırma Hangi Amaç­larla Yapı­lır?

Yol, köprü ve ulaşım yatı­rım­ları; elekt­rik, su ve kana­li­zas­yon alt­ya­pısı; okul ve has­tane gibi kamu hiz­met­leri kamu­laş­tır­maya konu ola­bi­lir. İmar uygu­la­ma­ları, kent­sel dönü­şüm, baraj ve enerji tesis­leri ile kamu hizmet bina­ları için de taşın­maza ihti­yaç duyu­la­bi­lir. Her yatı­rı­mın amacı ve yet­kili ida­re­nin kararı kendi dos­ya­sında ince­len­me­li­dir.

Kamu­laş­tırma Süreci

Kamu yararı kararı ve kıymet tak­diri

Kamu­laş­tır­maya yet­kili idare kamu yararı kara­rını alır; gere­ken onay işlem­leri tamam­la­nır. Gazi­an­tep'te bele­di­ye­ler, Kara­yol­ları, DSİ veya ilgili bakan­lık­lar kendi yet­ki­leri çer­çe­ve­sinde işlem yapa­bi­lir. İda­re­nin kıymet takdir komis­yonu taşın­ma­zın cin­sini, yüzöl­çü­münü, imar duru­munu, konu­munu ve diğer değer unsur­la­rını ince­le­ye­rek tah­mini bedeli belir­ler.

Önce satın alma yoluyla anlaşma aranır

Tapuda kayıtlı taşın­maz­larda satın alma usulü önce­likle uygu­la­nır . Malik veya yet­kili tem­sil­cisi, satın alma yazı­sı­nın teb­li­ğin­den iti­ba­ren 15 gün içinde pazar­lıkla satış veya trampa iste­ğiyle ida­reye baş­vu­rursa komis­yo­nun belir­le­diği tarihte görüşme yapı­lır . Anlaşma sağ­la­nırsa tuta­nak ve tapuda tescil işlem­le­ri­nin ardın­dan bedel ödenir; anlaşma sağ­la­na­mazsa bedel tes­piti ve tescil dava­sına geçi­lir. Anlaşma tuta­na­ğını imza­la­ma­dan önce taşın­maz bil­gi­le­rini, bedeli ve sonuç­la­rını ince­le­yin.

Bedel tes­piti ve tescil dava­sını idare açar

Satın alma yoluyla sonuç alı­na­mazsa idare, taşın­ma­zın bulun­duğu yer asliye hukuk mah­ke­me­sinde kamu­laş­tırma bede­li­nin tes­piti ve idare adına tescil davası açar . Taşın­maz sahibi davalı olarak bede­lin gerçek değeri yan­sı­tıp yan­sıt­ma­dı­ğını tar­tı­şır. “Bedel artı­rım davası” ara­ma­sıyla kas­te­di­len güncel bedel uyuş­maz­lığı, ida­re­nin açtığı bu davada değer­len­di­ri­lir. Konuya ve taşın­ma­zın değe­rine iliş­kin savunma ve delil­ler, teb­liğ­den iti­ba­ren 10 gün içinde mah­ke­meye yazılı bil­di­ril­me­li­dir .

Bilir­kişi ince­le­mesi

Mah­ke­mece görev­len­di­ri­len bilir­kişi kurulu taşın­mazı ve dos­ya­daki bel­ge­leri ince­ler. Arsa­larda kamu­laş­tı­rılma günün­den önceki özel amacı olma­yan emsal satış­lar; ara­zi­lerde, olduğu gibi kul­la­nıl­ması hâlinde geti­re­ceği net gelir; yapı­larda resmî birim fiyat­lar, yapı mali­yeti ve yıp­ranma payı değer­len­di­ri­lir . Taşın­maz üze­rin­deki ağaç ve diğer muh­de­sa­tın raporda nasıl değer­len­di­ril­di­ğini de kont­rol edin.

Karar ve kanun yol­ları

Mah­keme bedeli belir­ler ve tescil hak­kında karar verir. Tescil hükmü kesin­dir; taraf­la­rın bedele iliş­kin isti­naf veya temyiz hak­ları sak­lı­dır . Ana­yasa Mah­ke­mesi, 12 Şubat 2026 tarihli, E.2025/190, K.2026/38 sayılı kara­rıyla “Tescil hükmü kesin olup” iba­re­sini iptal etmiş­tir. 21 Mayıs 2026 tarihli ve 33260 sayılı Resmî Gazete'de yayım­la­nan karar, iptal hük­mü­nün yayı­mın­dan dokuz ay sonra yürür­lüğe gir­me­sini öngö­rür; kon­so­lide kanun­daki yürür­lük kaydı 21 Şubat 2027'dir. Bu nedenle mevcut kural ile ileri tarihli iptal sonucu ayrıl­ma­lı­dır. Dos­ya­nın süresi keşif, bilir­kişi raporu, iti­raz­lar ve kanun yolu ince­le­me­sine göre deği­şir.

Kamu­laş­tırma Bedeli Nasıl Hesap­la­nır?

İda­re­nin bel­ge­leri mah­ke­meye ver­diği gün, genel değer­leme tari­hi­dir . Kanu­nun 11. mad­de­sin­deki kamu­laş­tırma tari­hine ait resmî kıymet tak­dir­leri ve kamu­laş­tı­rılma günün­den önceki emsal satış­lar ise farklı değer­leme ölçüt­le­ri­dir. Taşın­ma­zın cinsi, yüzöl­çümü, değe­rini etki­le­yen nite­lik­leri, varsa vergi beyanı ve resmî kıymet tak­dir­le­riyle arsa emsal­leri, ara­zi­nin net geliri ve yapı­nın mali­yet ve yıp­ranma payı bir­likte ince­le­nir .

İlk teklif ile bilir­kişi rapo­run­daki tutar farklı ola­bi­lir. Rapo­run hangi emsal­leri kul­lan­dı­ğını, taşın­mazla kar­şı­laş­tır­mayı nasıl yap­tı­ğını ve her objek­tif unsu­run bedele etki­sini açık­la­yıp açık­la­ma­dı­ğını kont­rol edin. Bedel her dos­ya­nın özel­lik­le­rine göre hesap­la­nır.

Kamu­laş­tırma İşle­mi­nin İptali (İdari Dava)

Bedel tes­piti ile kamu­laş­tır­ma­nın hukuka uygun­lu­ğu­nun denet­len­mesi ayrı yol­lar­dır. Kamu yararı veya usul yönün­den hukuka aykı­rı­lık ileri süre­cek­se­niz iptal davası idari yar­gıda açılır. Kamu­laş­tırma Kanunu'nun 10. mad­desi gere­ğince mah­ke­mece yapı­lan teb­li­gat günün­den; teb­li­gat yapı­la­ma­yan­lara teb­li­gat yerine geçen mah­keme gazete ilanı tari­hin­den iti­ba­ren 30 gün içinde baş­vu­rul­ma­lı­dır. Aynı hüküm maddî hata­lara karşı adli yar­gıda düzel­tim dava­sını da düzen­ler .

İptal ve maddi hata başvurusu
TalepYargı yoluSüre
İşlemin iptaliİdari yargıMahkeme tebligatı veya yerine geçen ilan: 30 gün
Maddi hata düzeltimiAdli yargıAynı başlangıçtan 30 gün
Dayanak: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.14/1

İda­re­nin satın alma yazı­sını, bu özel dava süre­sini baş­la­tan mah­keme teb­li­ga­tıyla ayırın. Yüzöl­çümü veya malik bil­gisi gibi maddî hata­lar ile işle­min kamu yara­rına ve usule uygun­luğu farklı ince­le­me­ler­dir. İdari yar­gıda iptal davası açtı­ğı­nızı süre­sinde mah­ke­meye bel­ge­len­dir­mez­se­niz kamu­laş­tırma işlemi kesin­le­şir ve mah­ke­mece belir­le­nen bedel üze­rin­den idare adına tescil yapı­lır .

Kamu­laş­tır­ma­sız El Atma

İdare usu­lüne uygun kamu­laş­tırma yap­ma­dan taşın­ma­zı­nızı fiilen kul­lan­maya baş­la­mışsa, el atma­nın nite­li­ğine göre bedel veya el atma­nın önlen­mesi talebi gün­deme gele­bi­lir. Fiilî el atmada taşın­ma­zın bulun­duğu yer asliye hukuk mah­ke­mesi yolu değer­len­di­ri­lir. İmar pla­nıyla kul­la­nı­mın kısıt­lan­ması gibi hukukî el atma durum­ları ise fiilî el atma­dan ayrı olarak, idari yargı ve ilgili özel hüküm­ler yönün­den ince­le­nir.

Baş­vu­ruyu hazır­lar­ken el atma­nın baş­la­dığı tarihi, fiilî kul­la­nı­mın kap­sa­mını, imar duru­munu ve önceki idari işlem­leri bel­ge­le­yin. Zama­na­şımı ve faiz hesabı olayın hukukî nite­li­ğiyle bir­likte değer­len­di­ril­me­li­dir.

Ek Taz­mi­nat ve Zarar Kalem­leri

Kısmi kamu­laş­tır­mada kalan kısmın değeri aza­lırsa bu azalma bedele ekle­nir; değer artışı varsa bedel­den indi­ri­lir . İndi­rim kamu­laş­tırma bede­li­nin yüzde 50’sini aşamaz . Kalan kısım yarar­lan­maya elve­rişli değilse ve kamu­laş­tırma işle­mine karşı idari dava açıl­ma­mışsa, mali­kin kara­rın teb­li­ğin­den iti­ba­ren en geç 30 gün içinde yazılı baş­vur­ması üze­rine kalan kısmın da kamu­laş­tı­rıl­ması zorun­lu­dur . Yapı, ağaç ve ürün­le­rin değer­le­meye nasıl alın­dığı da raporda ince­len­me­li­dir. Ticari veya zirai faa­li­ye­ti­nizle ilgili bir zarar ileri sürü­yor­sa­nız, zara­rın daya­na­ğını ve bel­ge­le­rini ayrıca gös­te­rin; her zarar kale­mi­nin taşın­maz bede­line oto­ma­tik eklen­di­ğini kabul etme­yin.

Sık sorulan sorular

Kamulaştırma bedel davası hangi mahkemede açılır?

Taşın­ma­zın bulun­duğu yer asliye hukuk mah­ke­me­sinde açılır .

Bedel tespiti davasını kim açar?

Davayı kamu­laş­tı­ran idare açar. Taşın­maz sahibi davalı olarak değer­le­meye iliş­kin delil ve iti­raz­la­rını sunar.

Kamulaştırma kararına itiraz etmek istiyorum, ne yapmalıyım?

İşle­min iptali için idari yar­gıya baş­vu­ra­bi­lir­si­niz. Süre, 10. madde uya­rınca mah­ke­mece yapı­lan teb­li­gat­tan veya onun yerine geçen mah­keme gazete ila­nın­dan iti­ba­ren 30 gündür .

Bedel tespiti kararının temyizi nereye yapılır?

Bedel yönün­den isti­naf mercii bölge adliye mah­ke­mesi, temyiz mercii Yar­gı­tay­dır. Tescil hük­mü­nün kesin­liği ile bedele iliş­kin kanun yolu hakkı ayrı düzen­len­miş­tir . Tes­ci­lin kesin­li­ğine iliş­kin iba­re­nin iptali 21 Şubat 2027’de yürür­lüğe gire­cek­tir.

İdare kamulaştırma yapmadan arazime el koydu, hakkım var mı?

Evet. Fiilî el atma­nın nite­li­ğine göre bedel veya el atma­nın önlen­mesi tale­binde bulu­na­bi­lir­si­niz. İmar pla­nın­dan kay­nak­la­nan hukukî kısıt­lama varsa baş­vuru yolu ayrıca belir­le­nir.

Ceza, aile ve boşanma, icra, gayrimenkul ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Bu rehberi yazdı ve güncel tutar.

Dayanaklar

Madde lafızları resmî konsolide metinden, kararlar Yargıtay kaynağından çekilir; metindeki atıflara basarak da açabilirsiniz.

Kanun maddeleri

  1. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · m.8 · Satın alma usulü

    Tapuda kayıtlı taşınmazlarda satın alma usulü öncelikle uygulanır.

    Lafzı göster

    Madde 8 – (Değişik: 24/4/2001 - 4650/3 md.) İdarelerin, bu Kanuna göre, tapuda kayıtlı olan taşınmaz mallar hakkında yapacağı kamulaştırmalarda satın alma usulünü öncelikle uygulamaları esastır.

    Kamulaştırma kararının alınmasından sonra kamulaştırmayı yapacak idare, bu Kanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan da rapor alarak, gerektiğinde Sanayi ve Ticaret Odalarından ve mahalli emlak alım satım bürolarından alacağı bilgilerden de faydalanarak taşınmaz malın tahmini bedelini tespit etmek üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunu görevlendirir.

    Ayrıca idare, tahmin edilen bedel üzerinden pazarlıkla satın alma ve trampa işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla uzlaşma komisyonunu görevlendirir.

    İdare, kıymet takdir komisyonunca tespit edilen tahmini bedeli belirtmeksizin, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmaz mal, kaynak veya bunların üzerindeki irtifak haklarının bedelinin peşin veya bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılıyor ise, bu fıkradaki usullere göre taksitle ödenmesi suretiyle ve pazarlıkla satın almak veya idareye ait bir başka taşınmaz malla trampa yoluyla devralmak istediğini resmi taahhütlü bir yazıyla malike bildirir.

    (Değişik beşinci fıkra: 20/8/2016-6745/31 md.) Malik veya yetkili temsilcisi tarafından, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde, kamulaştırmaya konu taşınmaz malı pazarlıkla ve anlaşarak satmak veya trampa isteği ile birlikte idareye başvurulması hâlinde; komisyonca tayin edilen tarihte pazarlık görüşmeleri yapılır, tespit edilen tahminî değeri geçmemek üzere bedelde veya trampada anlaşmaya varılması hâlinde, yapılan bu anlaşmaya ilişkin bir tutanak düzenlenir ve anlaşma konusu taşınmaz malın tüm hukuki ve fiili vasıfları ile kamulaştırma bedelini, malikin kimlik bilgilerini ve taşınmazların tapuda tesciline veya terkinine dair kabul beyanlarını da ihtiva eden tutanak, malik veya yetkili temsilcisi ve komisyon üyeleri tarafından imzalanır. Bu tutanak malikin ferağ beyanı ve tapuda idare adına yapılacak tescilin hukuki sebebi sayılır.

    (Değişik altıncı fıkra:20/8/2016-6745/31 md.) İdarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde, tutanakta belirtilen bedel hazır edilerek, idarenin anlaşma tutanağı ve kamulaştırma öncesi taşınmaz üzerindeki tüm takyidat ve haklardan arındırıldığını bildiren yazıya istinaden idare adına tapuya resen tescil veya terkin edilir. Tapuya resen tescil veya terkinden sonra kamulaştırma bedeli kendilerine ödenir.

    Bu madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz.

    Anlaşma olmaması veya ferağ verilmemesi halinde bu Kanunun 10 uncu maddesine göre işlem yapılır.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde çekilen resmî konsolide metin esas alındı. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · m.10 · Bedelin mahkemece tespiti ve tescil

    Bedel davasında başvuru, mahkeme tebligatı, savunma, iptal davasının belgelenmesi ve bedel/tescil kararına ilişkin kurallar düzenlenir.

    Lafzı göster

    Madde 10 – (Değişik: 24/4/2001 - 4650/5 md.) Kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare, 7 nci maddeye göre topladığı bilgi ve belgelerle 8 inci madde uyarınca yaptırmış olduğu bedel tespiti ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine müracaat eder ve taşınmaz malın kamulaştırma bedelinin tespitiyle, bu bedelin, peşin veya kamulaştırma 3 üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle ödenmesi karşılığında, idare adına tesciline karar verilmesini ister.

    Mahkeme, idarenin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için belirlediği duruşma gününü, dava dilekçesi ve idare tarafından verilen belgelerin birer örneği de eklenerek taşınmaz malın malikine meşruhatlı davetiye ile veya idarece yapılan araştırmalar sonucunda adresleri bulunamayanlara, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 28 inci maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat suretiyle bildirerek duruşmaya katılmaya çağırır. Duruşma günü idareye de tebliğ olunur.

    Mahkemece malike doğrudan çıkarılacak meşruhatlı davetiyede veya ilan yolu ile yapılacak tebligatta; a) Kamulaştırılacak taşınmaz malın tapuda kayıtlı bulunduğu yer, mevkii, pafta, ada, parsel numarası, vasfı, yüzölçümü. b) Malik veya maliklerin ad ve soyadları, c) Kamulaştırmayı yapan idarenin adı, d) 14 üncü maddede öngörülen süre içerisinde, tebligat veya ilan tarihinden itibaren kamulaştırma işlemine idari yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara karşı düzeltim davası açabilecekleri, e) Açılacak davalarda husumetin kime yöneltileceği, f) 14 üncü maddede öngörülen süre içerisinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açanların, dava açtıklarını (…) belgelendirmedikleri takdirde, kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmaz malın kamulaştırma yapan idare adına tescil edileceği, g) Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına hangi bankaya yatırılacağı, h) Konuya ve taşınmaz malın değerine ilişkin tüm savunma ve delilleri, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerektiği, Belirtilir.

    Mahkemece, kamulaştırılacak taşınmaz malın bulunduğu yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesi ile Türkiye genelinde yayımlanan gazetelerin birisinde kamulaştırmanın ve belgelerin özeti en az birer defa yayımlanır.

    Mahkemece belirlenen günde yapılacak duruşmada hakim, taşınmaz malın bedeli konusunda tarafları anlaşmaya davet eder. Tarafların bedelde anlaşması halinde hakim, taraflarca anlaşılan bu bedeli kamulaştırma bedeli olarak kabul eder ve sekizinci fıkranın ikinci ve devamı cümleleri uyarınca işlem yapar.

    Mahkemece yapılan duruşmada tarafların bedelde anlaşamamaları halinde hakim, en geç on gün içinde keşif ve otuz gün sonrası için de duruşma günü tayin ederek, 15 inci maddede sayılan bilirkişiler marifetiyle ve tüm ilgililerin huzurunda taşınmaz malın değerini tespit için mahallinde keşif yapar. Yapılacak keşifte, taşınmaz malın bulunduğu yerin bağlı olduğu köy veya mahalle muhtarının da hazır bulunması amacıyla, muhtara da davetiye çıkartılır ve keşifte hazır bulunması temin edilerek, muhtarın beyanı da alınır.

    Bilirkişiler, taraflar ve diğer ilgililerin beyanını da dikkate alarak, 11 inci maddedeki esaslar doğrultusunda taşınmaz malın değerini belirten raporlarını onbeş gün içinde mahkemeye verirler. Mahkeme bu raporu, duruşma günü beklenmeksizin taraflara tebliğ eder. Yapılacak duruşmaya hakim, taraflar veya vekillerini ve bilirkişileri çağırır. Bu duruşmada tarafların bilirkişi raporlarına varsa itirazları dinlenir ve bilirkişilerin bu itirazlara karşı beyanları alınır.

    (Değişik sekizinci fıkra: 19/4/2018-7139/26 md.) Tarafların bedelde anlaşamamaları halinde gerektiğinde hâkim tarafından onbeş gün içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi kurulu tayin edilir ve hâkim, tarafların ve bilirkişilerin rapor veya raporları ile beyanlarından yararlanarak adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli tespit eder. Mahkemece tespit edilen bu bedel, taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkının kamulaştırılma bedelidir. Tarafların anlaşması halinde kamulaştırma bedeli olarak anlaşılan miktar peşin ve nakit olarak, hak sahibi adına bankaya yatırılır. Tarafların anlaşamaması halinde hâkim tarafından kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen bedelin (…) mahkemece belirlenecek banka hesabına yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş gün süre verilir. Kamulaştırma bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise ilk taksitin yine peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, hak sahibi tespit edilememiş ise ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek üzere 10 uncu maddeye göre mahkemece yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere mahkemece uzatılabilir. İdarece, kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına yatırıldığına, hâkim tarafından kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen bedelin (…) 11 veya hak sahibinin tespit edilemediği durumlarda ise ileride ortaya çıkacak hak sahibine verilmek üzere bloke edildiğine dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin hak sahibine ödenmesine karar verilir ve bu karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup, tarafların bedele ilişkin istinaf veya temyiz hakları saklıdır. İstinaf veya temyiz incelemesi sonucunda kesinleşen kamulaştırma bedeli, hak sahibine peşin ve nakit olarak ödenen tutardan daha az olması durumunda aradaki fark ilgilisinden talep edilir. İdare tarafından hak sahibi adına yapılan ödeme tarihi ile geri ödemeye ilişkin yazının ilgilisine tebliğ edildiği tarih arasındaki süre için faiz alınmaz.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · Tescil hükmünün kesinliğine ilişkin ibarenin iptali: AYM E.2025/190, K.2026/38; RG 21.05.2026/33260; yürürlük 21.02.2027. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  3. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · m.11 · Kamulaştırma bedelinin tespiti esasları

    Taşınmazın nitelikleri, arsa emsalleri, arazinin net geliri ve diğer objektif ölçüler değerlendirilir.

    Lafzı göster

    Madde 11 – (Değişik: 24/4/2001 - 4650/6 md.) 15 inci madde uyarınca oluşturulacak bilirkişi kurulu, kamulaştırılacak taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yere mahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri de dinledikten sonra taşınmaz mal veya kaynağın; a) Cins ve nevini, b) Yüzölçümünü. c) Kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve her unsurun ayrı ayrı değerini, d) Varsa vergi beyanını, e) Kamulaştırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmış kıymet takdirlerini, f) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın (…) mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini. g) Arsalarda, kamulaştırılma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerini, h) Yapılarda, (…) resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını, ı) (Değişik: 19/4/2018-7139/27 md.) (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 Sayılı kararı ile) (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 Sayılı kararı ile) her bir ölçünün etkisi açıklanmak kaydıyla bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri, Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların cevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate alarak Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kabul edilen değerleme standartlarına uygun, gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit ederler.

    Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kâr dikkate alınmaz.

    Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırma sebebiyle taşınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğü gerekçeleriyle belirtilir. Bu kıymet düşüklüğü kamulaştırma bedelidir.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde çekilen resmî konsolide metin esas alındı. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · m.14 · Dava hakkı

    Mahkeme tebligatı veya yerine geçen gazete ilanından itibaren otuz günlük iptal ve maddi hata düzeltim yolları düzenlenir.

    Lafzı göster

    Madde 14 – (Değişik: 24/4/2001 - 4650/7 md.) Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir.

    İdari yargıda açılan davalar öncelikle görülür.

    İştirak halinde veya müşterek mülkiyette, paydaşların tek başına dava hakları vardır.

    İdare, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren otuz gün içinde maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açabilir.

    İdare tarafından, bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan malike ve zilyede karşı açılan davaların görülmesi sırasında, taşınmaz malın gerçek malikinin başka bir şahıs olduğu anlaşıldığı takdirde, davaya bu gerçek malik, tapu malikinin daha önce öldüğü sabit olursa mirasçıları da dahil edilmek suretiyle devam olunur.

    (İptal altıncı fıkra: Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 Tarihli ve E: 2024/101, K: 2024/232 Sayılı Kararı ile.)

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde çekilen resmî konsolide metin esas alındı. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  5. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · m.15 · Bilirkişiler

    Bilirkişi kurulu ve incelemesi düzenlenir; değerlemede belgelerin mahkemeye verildiği gün esas alınır.

    Lafzı göster

    Madde 15 – (Değişik: 3/11/2016-6754/39 md.) Bu Kanun uyarınca mahkemelerce görevlendirilen bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bunlar hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddeleri uygulanır.

    Kamulaştırmaya konu olan yerin cins ve niteliğine göre en az üç kişilik bilirkişi kurulunun oluşturulması zorunludur. Bilirkişilerden birinin taşınmaz geliştirme konusunda yüksek lisans veya doktora yapmış uzmanlar ya da 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre yetkilendirilen gayrimenkul değerleme uzmanları arasından seçilmesi zorunludur. Gayrimenkul değerleme uzmanları bakımından, bilirkişiliğe kabul için aranan temel eğitim alma ve fiilen beş yıl görev yapma şartları; yüksek lisans veya doktora yapmış uzmanlar bakımından ise fiilen beş yıl görev yapma şartı aranmaz ve bu uzmanlar kayıtlı oldukları bilirkişilik bölge kurulunun yargı çevresiyle sınırlı olmaksızın görevlendirilir.

    Bilirkişilerin uzmanlık alanları, kamulaştırılacak taşınmazın niteliği göz önüne alınarak belirlenir.

    Bilirkişi kurulu, taşınmaz malın değerini 11 inci ve 12 nci maddelerde yer alan hükümlere göre tayin ve takdir ederek gerekçeli raporunu on beş gün içinde mahkemeye verir.

    Bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idare tarafından belgelerin mahkemeye verildiği gün esas tutulur.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · 15.11.2026 tarihinde çekilen resmî konsolide metin esas alındı. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

  6. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu · m.12 · Kısmen kamulaştırma

    Kalan bölümdeki değer değişimi, yüzde elli indirim üst sınırı ve yararlanılamayan kısım için otuz günlük başvuru düzenlenir.

    Lafzı göster

    Madde 12 – Kısmen kamulaştırılan taşınmaz malın değeri; a) Kamulaştırılmayan kısmın değerinde, kamulaştırma sebebiyle bir değişiklik olmadığı takdirde, o malın 11 inci maddede belirtilen esaslara göre takdir edilen bedelinden kamulaştırılan kısma düşen miktarıdır. b) Kamulaştırma dışında kalan kısmın kıymetinde, kamulaştırma nedeniyle eksilme meydana geldiği takdirde; bu eksilen değer miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin olunan kamulaştırma bedeline eksilen değerin eklenmesiyle bulunan miktardır. c) Kamulaştırma dışında kalan kısmın bedelinde kamulaştırma nedeniyle artış meydana geldiği takdirde ise, artış miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin edilen bedelinden artan değerin çıkarılmasıyla bulunan miktardır.

    Şu kadar ki, (c) bendi gereğince yapılacak indirme, kamulaştırma bedelinin yüzde ellisinden fazla olamaz.

    (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen bedelin düşüş ve artış miktarları, 11 inci maddede belirtilen esaslara göre bedel takdiri suretiyle tespit olunur.

    Kamulaştırma dışında kalan kısım, imar mevzuatına göre yararlanmaya elverişli olduğu takdirde;kesilen bina, ihata duvarı, kanalizasyon, su, elektrik, havagazı kanalları, makine gibi tesislerden mal sahiplerine kalacak olanlarının eski nitelikleri dairesinde kullanılabilecek duruma getirilebilmeleri için gereken gider ve bedel, belirlenerek kamulaştırma bedeline ilave olunur. Bu masraf ve bedeller (b) bendinde yazılı kıymet düşüklüğü miktarının belirlenmesinde gözönünde tutulmaz.

    Bir kısmı kamulaştırılan taşınmaz maldan artan kısmı yararlanmaya elverişli bir durumda değil ise, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açılmayan hallerde mal sahibinin en geç kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yazılı başvurusu üzerine, bu kısmın da kamulaştırılması zorunludur.

    mevzuat.gov.tr · Yürürlükte · Resmî konsolide metin ve varsa yürürlük kaydı esas alındı. · lafız çekildi 15 Kasım 2026

Kaynakça

  1. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, resmî konsolide metin (lafız çekildi 15 Kasım 2026). www.mevzuat.gov.tr
Bu rehberi kaynak gösterin

Gür, M. Furkan. “Kamulaştırma Davasında Bedel ve İptal Nasıl Değerlendirilir?”. Hukuk Rehberi, avfurkangur.com, sürüm 6, 15 Kasım 2026. https://avfurkangur.com/blog/kamulastirma-davasi-rehberi

Değişiklik günlüğü

Bu rehber yayımlandıktan sonra da güncellenir. Her sürümde neyin, neden değiştiği burada kalır.

  1. Sürüm 6

    Düzyazı ve bileşen dönüşümü; satın almada 15 gün, savunmada 10 gün ve iptal davasını belgelendirme açıklandı. Tescilin kesinliği ile RG doğrulamalı 21.02.2027 iptali ayrıldı; kısmi kamulaştırma hakları tamamlandı.

  2. Sürüm 5

    Kamulaştırma bedelinin değerleme tarihi, emsal ölçütü ve iptal davasının süre başlangıcı düzeltildi; gövde sonundaki tekrar eden iletişim çağrısı kaldırıldı.

  3. Sürüm 4

    Mevcut yayın gövdesine Kısaca ve doğrulanmış kanun dayanakları kabuk taslağı. Gövdede yalnız başlıkla eşdeğer H1 kaldırıldı.

  4. Sürüm 3

    Mevcut yayın gövdesine Kısaca ve doğrulanmış kanun dayanakları kabuk taslağı. Gövdede yalnız başlıkla eşdeğer H1 kaldırıldı.

  5. Sürüm 1

    İlk yayın.

Bu rehber işinize yaradı mı?

Cevabınız içeriği güncel tutmamıza yardım eder.

Paylaş:

Bir bilgi eskimişse ya da bir cümle yanlış anlaşılıyorsa yazın; kabul edilen öneriler değişiklik günlüğünde katkı olarak anılır. İpucu: metinde bir cümleyi seçerek de öneri başlatabilirsiniz.

Öneri türü

E-postanız yalnız bu öneriyle ilgili dönüş için kullanılır.

Kişisel dosyanızla ilgili sorular için bu formu değil, iletişim sayfasını kullanın.

Somut dosyanız için değerlendirme gerekiyorsa yüz yüze veya çevrim içi görüşme planlayabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her hukuki durum kendine özgüdür; profesyonel destek almak için bir avukatla görüşmenizi öneririz.

Yorumlar

Bu makaleyle ilgili sorunuz ya da deneyiminiz varsa yazın; yorumlar onaydan sonra yayımlanır.

İlgili yazılar

İlgili hukuki hizmetGaziantep Kamulaştırma AvukatıBu konuda hizmet detayları, süreç ve sıkça sorulan sorular