Tehdit edildiğinizde önce sözün neye yöneldiği belirlenir. Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidi şikâyet aranmadan soruşturulurken malvarlığı itibarıyla büyük zarar veya başka bir kötülük tehdidinde şikâyet gerekir. Mesajların içeriğini, göndericisini ve tarihini korumak, hem başvurunun hem de savunmanın somutlaşmasını sağlar.
Tehdit Suçu Tanımı (TCK m.106)
Bir kişinin kendisine veya yakınına yönelik saldırı bildirimi tehdit suçunu oluşturabilir. Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidinin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir; suçun kadına karşı işlenmesinde alt sınır dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı itibarıyla büyük zarar veya başka bir kötülük tehdidinde ise şikâyet üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası öngörülür .
Sözlü, yazılı veya işaretle yapılan bildirimin içeriği, muhatabına ulaşıp ulaşmadığı ve olayın bağlamı birlikte incelenir. Ölüm, yaralama veya cinsel saldırı tehdidiyle malvarlığına yönelik tehdidin aynı soruşturma koşullarına bağlı olduğu varsayılmamalıdır.
Silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte ya da suç örgütünün oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılarak işlenen tehditte iki yıldan yedi yıla kadar hapis öngörülür . Her anonim hesap kullanımı veya kimlik belirsizliği, bu nitelikli hâlin oluştuğu sonucunu tek başına vermez.
Sosyal Medya Tehdidi
WhatsApp veya Telegram mesajı, sosyal medya paylaşımı, e-posta ya da SMS üzerinden iletilen tehdidin değerlendirilmesinde de sözün içeriği önemlidir. Ekran görüntüsünde gönderici, tarih ve varsa bağlantı bilgisi görünmeli; konuşmanın öncesi ve sonrası da saklanmalıdır. Mesajı gören kişilerin anlatımları ile özgün cihaz ve hesap kayıtları birlikte değerlendirilebilir.
Sahte hesap kullanılmışsa hesap adı, profil bağlantısı ve ulaşılabilen diğer bilgiler başvuruya eklenebilir. Hesabın kime ait olduğu konusunda sahip olduğunuz somut bilgileri de başvuruda açıklayın.
Şantaj ve Şartlı Tehdit
Bir sözün koşula bağlanması, onu kendiliğinden şantaj yapmaz. TCK m.107/1, kişinin hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağını ya da yapmayacağını söyleyerek başkasını hukuka aykırı veya yükümlü olmadığı bir davranışa ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamasını düzenler. Ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; iki yaptırım birlikte uygulanır .
Kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla, kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususları açıklama veya isnat etme tehdidinde de aynı ceza uygulanır . Kişisel sır veya belge açıklama tehdidinde, açıklanacağı söylenen hususla yarar sağlama amacı ayrı ayrı incelenir.
Tehdit Suçunun Özellikleri
Malvarlığı itibarıyla büyük zarar veya başka bir kötülük tehdidinde şikâyet gerekir. Şikâyete bağlı suçlarda süre altı aydır . Zamanaşımı süresi geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar .
Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidi ile nitelikli tehdit şikâyet şartına bağlı değildir. Savcı soruşturmayı resen yürütür; bu, her bildirimde mutlaka dava açılacağı anlamına gelmez.
CMK m.253'te TCK m.106/1 uzlaştırma kapsamında sayılır. Nitelikli tehdit bu kapsama girmez. Aynı mağdura karşı uzlaştırma kapsamı dışında başka bir suçla birlikte işlenme gibi kanuni istisnalar ayrıca değerlendirilir; uzlaştırma ile şikâyet koşulu aynı şey değildir. Önödeme kapsamındaki bir suçla uzlaştırma kapsamındaki suç aynı mağdura karşı birlikte işlendiğinde ise uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.
Tehdit Cezası ve Artırımlar
Ceza, tehdidin konusuna ve işleniş biçimine göre değişir. Aşağıdaki karşılaştırma kanuni temel yaptırımları gösterir; olayda başka indirim veya artırım hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca belirlenir.
| Fiil | Yaptırım |
|---|---|
| Saldırı tehdidi | 6 ay-2 yıl hapis |
| Kadına karşı saldırı tehdidi | Alt sınır 9 ay |
| Malvarlığı veya sair kötülük tehdidi | 2-6 ay hapis veya adli para |
| Nitelikli tehdit | 2-7 yıl hapis |
| Şantaj | 1-3 yıl hapis ve en çok 5.000 gün adli para |
Kadına karşı saldırı tehdidindeki özel alt sınır ile aynı suçun tekrarlanmasında gündeme gelebilecek zincirleme suç hükümleri birbirinden ayrılır.
Hak Arama Yolları
Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak başvuruda tehdit sözünün içeriği, zamanı, kimin tarafından iletildiği ve eldeki deliller açıklanır. Şikâyete bağlı hâllerde altı aylık sürenin başlangıcı ayrıca kontrol edilir.
6284 sayılı Kanun kapsamındaki şiddet veya şiddet tehlikesinde yaklaşmama ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme gibi tedbirler istenebilir. Bu koruma, ceza davasının sonucunu bekleyen bir yol değildir; ancak her başvuruda belirli bir saat içinde karar çıkacağı garanti edilemez. Koruyucu ve önleyici tedbirlerin koşulları aynı değildir; Kanun m.8'e göre önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir.
Tehdit kişilik hakkını veya beden bütünlüğünü zedelemişse manevi tazminat koşulları ayrıca incelenir. TBK m.56 bedensel bütünlüğün zedelenmesini, m.58 ise kişilik hakkının zedelenmesini düzenler; yalnız korku duyulması sabit bir tazminat tutarı doğurmaz. Geçici koruma veya ihtiyati tedbir ihtiyacında da somut talebe uygun hukuki yol belirlenmelidir.
Savunma Stratejileri (Sanık İçin)
Savunma, sözün tamamını ve söylendiği ortamı ortaya koymalıdır. Şaka olduğu, genel veya abartılı bir ifade kullanıldığı ya da muhataba hiç ulaşmadığı iddiaları konuşmanın bütünü ve diğer delillerle değerlendirilir. Sadece “gerçekleştirmeye niyetim yoktu” denilmesi, tehdidin hukuki niteliğini tek başına çözmez.
Öncesinde hakaret veya yaralama yaşanmışsa genel haksız tahrik hükmü TCK m.29 çerçevesinde incelenir. TCK m.129 hakarete özgüdür ve tehdide doğrudan uygulanmaz. Şikâyete bağlılık, süre ve görev veya yetki itirazları da fiilin niteliğinden ayrı kontrol edilir.
Şikâyet Süreci
Devam eden tehlikede güvenli bir yere geçmek ve kolluk desteği istemek önceliklidir. Delilleri korumak için konuşmaların özgün kayıtları, ekran görüntüleri ve tanık bilgileri saklanabilir; ses kaydı alırken hukuka uygunluk ayrıca değerlendirilir.
Savcılığa veya kolluğa başvuruda olay ve deliller birlikte anlatılır. 6284 kapsamındaki koruma talebi de ayrıca belirtilir. Aile içi şiddette koruma yolları, ceza soruşturmasından ayrı tedbirlerin kapsamını açıklar.
TCK m.106/1 kapsamındaki tehditte hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmadığından yalnız bu suç nedeniyle tutuklama kararı verilemez . Nitelikli tehditte bu süreye bağlı yasak uygulanmaz; somut delil, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yeterliliği ayrıca değerlendirilir. Yurt dışına çıkış yasağı da somut koşullara bağlı bir adli kontrol tedbiridir.
Sık sorulan sorular
Tehdit cezası ne kadar?
Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidinde altı aydan iki yıla kadar hapis öngörülür; kadına karşı işlenmede alt sınır dokuz aydır. Malvarlığı itibarıyla büyük zarar veya başka bir kötülük tehdidinde şikâyet üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası, nitelikli tehditte iki yıldan yedi yıla kadar hapis uygulanır.
Sosyal medyada tehdit ciddiye alınır mı?
Evet. Kullanılan platform tek başına suçun oluşmasını engellemez. Mesajın tamamı, gönderici ve tarih bilgileri korunmalı; anonim hesabın kimliği ayrıca araştırılmalıdır.
Tehdit edildim ama şikâyet etmek istemiyorum?
Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidi ve nitelikli tehdit şikâyete bağlı değildir. Malvarlığı itibarıyla büyük zarar veya başka bir kötülük tehdidinde şikâyet şartı aranır.
"Sırrını yayarım" şantaj mıdır?
Kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla şeref veya saygınlığa zarar verecek hususları açıklama ya da isnat tehdidi TCK m.107/2 kapsamında olabilir. Bu hâlde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası birlikte uygulanır.
Aile içi tehditte ne yapmalıyım?
Tehlikeyi ve eldeki delilleri kolluğa veya savcılığa bildirerek 6284 kapsamındaki koruma ihtiyacınızı açıklayabilirsiniz. Yaklaşmama ve iletişimle rahatsız etmeme tedbirleri değerlendirilebilir; belirli bir saatte karar çıkacağı varsayımıyla güvenlik önlemlerini ertelemeyin.
Tehdit suçu uzlaşma kapsamında mı?
TCK m.106/1'deki tehdit CMK m.253 kapsamında uzlaştırmaya tabidir; nitelikli tehdit değildir. Birlikte işlenen suçlara ilişkin istisnalar ayrıca kontrol edilir.
"Şaka yaptım" savunması işe yarar mı?
Sözün öncesi, sonrası, taraflar arasındaki ilişki ve olayın koşulları birlikte değerlendirilir. Şaka açıklaması tek başına sonucu belirlemez.
Tehdit + hakaret birlikte olursa?
Ayrı fiillerle işlenen tehdit ve hakaret kural olarak ayrı değerlendirilir. Tek fiille farklı suçların oluşmasında TCK m.44, aynı suçun tekrarlanmasında koşulları varsa m.43 incelenir. TCK m.42 bileşik suçu düzenler; her tehdit ve hakaret birlikteliği için otomatik toplam ceza formülü değildir.

