Marka Tescili Nasıl Yapılır? TÜRKPATENT Başvuru ve Süreç Rehberi 2026

Marka tescili, bir işletmenin ürün veya hizmetlerini başkalarından ayırt eden işaretinin TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) tarafından resmen korunmasıdır. Süreç 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenir. Tescilli marka başvuru tarihinden itibaren 10 yıl korunur (sınırsız yenilenebilir), başvuru 45 NICE sınıfı üzerinden ve dijital olarak yapılır.

Bu rehberde marka tescilinin nasıl yapıldığını adım adım; sınıflandırmayı, ret sebeplerini, koruma süresini ve marka ihlali (tecavüz) hâlinde hukuki yolları mevzuata dayalı olarak anlatıyoruz.

2024 güncel değişiklik: 10 Ocak 2024'ten itibaren markanın kullanılmaması gibi iptal talepleri artık mahkemede değil, doğrudan TÜRKPATENT'e yapılır (SMK m.26). Bu rehber bu yeni düzene göre güncellenmiştir.

Marka Nedir? (6769 SMK m.4)

SMK m.4: "Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir."

Marka Olabilen İşaretler

• Kelime markası (sözcük, slogan, kişi adı)
• Logo / şekil markası
• Şekil + kelime (kombine marka)
• Renk markası (ayırt edici renk veya renk kombinasyonu)
• Ses markası (melodi, jingle)
• Üç boyutlu işaret (ürün veya ambalaj biçimi)
• Hareket markası (animasyon)

İki temel şart vardır: işaret ayırt edici olmalı ve sicilde açık ve kesin biçimde gösterilebilmelidir.

Marka Tescili Nasıl Yapılır? Adım Adım (2026)

1. Ön Araştırma (en kritik adım)

• TÜRKPATENT marka araştırma veritabanından benzer/aynı marka taraması
• Uluslararası koruma için WIPO araması
• Karıştırma riskini değerlendirmek için avukat / marka vekili danışmanlığı

Ön araştırma atlanırsa başvuru, nispi ret (m.6) veya itiraz nedeniyle reddedilebilir ve ücret iade edilmez.

2. NICE Sınıflarının Belirlenmesi

Mal/hizmetler NICE sınıflandırmasına (1-45) göre seçilir. Sınıf seçimi koruma kapsamını doğrudan belirler.

3. Online Başvuru (EPATS)

• turkpatent.gov.tr üzerinden EPATS sistemiyle
• e-Devlet / e-İmza ile giriş
• Marka örneği, mal/hizmet listesi ve sınıflar yüklenir, başvuru ücreti ödenir

4. Şekli İnceleme (SMK m.15)

Kurum başvuruyu biçim yönünden inceler. Eksiklik varsa giderilmesi için 2 ay süre verilir.

5. Mutlak Ret İncelemesi (SMK m.5)

Kurum, başvuruyu mutlak ret sebepleri açısından resen inceler.

6. Bültende Yayım ve Yayıma İtiraz (SMK m.18)

Başvuru Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanır. Üçüncü kişiler, yayımdan itibaren 2 ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak itiraz edebilir.

7. İtirazın İncelenmesi (SMK m.19-20)

İtiraz varsa Kurum inceler; gerektiğinde tarafları arabuluculuğa/uzlaşmaya teşvik edebilir (m.19/4).

8. Tescil ve Belge

İtiraz yoksa veya reddedilirse marka tescil edilir, sicile kaydedilir ve marka tescil belgesi düzenlenir.

Süre: İtiraz çıkmayan başvurularda süreç genellikle birkaç ay içinde tamamlanır; yayıma itiraz veya karara itiraz olması hâlinde süre uzar. Kesin süre dosyanın seyrine bağlıdır.

Marka Tescil Şartları ve Ret Sebepleri

Mutlak Ret Sebepleri (SMK m.5)

Kurumun resen dikkate aldığı sebeplerden başlıcaları:

• Ayırt edici nitelikten yoksun işaretler (m.5/1-b)
• Tanımlayıcı işaretler - cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, coğrafi kaynak vb. belirten adlandırmalar (m.5/1-c)
• Aynı/aynı tür mal-hizmette daha önce tescilli ya da başvurulmuş marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler (m.5/1-ç)
• Ticarette herkesçe kullanılan veya meslek grubunu gösteren adlandırmalar (m.5/1-d)
• Malın doğası gereği veya teknik zorunluluk sonucu ortaya çıkan şekiller (m.5/1-e)
• Halkı yanıltıcı işaretler (m.5/1-f)
• Devlet armaları, bayrak ve resmî işaretler, kamuya mal olmuş tarihî/kültürel değerler (m.5/1-g, ğ)
• Dinî değer ve semboller (m.5/1-h)
• Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler (m.5/1-ı)
• Tescilli coğrafi işaret içeren işaretler (m.5/1-i)

Nispi Ret Sebepleri (SMK m.6)

İtiraz üzerine dikkate alınır:

• Önceki marka ile karıştırılma ihtimali
• Tanınmış markadan haksız yarar / itibar zedeleme
• Ticari vekil/temsilci adına izinsiz başvuru, eser/isim hakkı çakışması, kötü niyetli başvuru

İki Önemli İstisna

• Kullanımla ayırt edicilik: Başvurudan önce kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmış işaret, m.5/1-(b), (c), (d) bentlerine göre reddedilemez (m.5/2).
• Muvafakatname: Önceki marka sahibinin noter onaylı muvafakati sunulursa, (ç) bendine rağmen tescil yapılabilir (m.5/3).

NICE Sınıflandırması (45 Sınıf)

Uluslararası sistemde 1-45 arası sınıf vardır:

• 1-34: Mallar (ürünler)
• 35-45: Hizmetler

Yaygın Sınıf Örnekleri

| Sınıf | Kapsam | |---|---| | 9 | Bilişim, yazılım, mobil uygulama | | 25 | Tekstil, giyim, ayakkabı | | 29 | Et, balık, süt ürünleri | | 35 | Reklam, iş yönetimi, perakende | | 41 | Eğitim, eğlence, kültürel hizmetler | | 42 | Bilimsel araştırma, yazılım geliştirme | | 44 | Tıbbi ve sağlık hizmetleri | | 45 | Hukuki hizmetler, güvenlik |

Sınıf Stratejisi

• Asıl faaliyet sınıfı zorunludur
• Genişleme planına göre ek sınıflar eklenebilir
• Daha çok sınıf = daha geniş koruma, ancak her sınıf ek ücret demektir

Marka Tescil Ücretleri (2026)

Marka ücretleri TÜRKPATENT'in her yıl güncellenen resmî ücret tarifesi ile belirlenir; güncel tutarlar turkpatent.gov.tr üzerinden yayımlanır. Maliyeti belirleyen başlıca kalemler:

• Başvuru ücreti - seçilen NICE sınıfı sayısına göre artar (tek sınıf en ekonomik seçenektir).
• Ek sınıf ücreti - her ilave sınıf için ayrıca alınır.
• Tescil belgesi ücreti - başvuru kabul edilip tescile bağlandığında ödenir.
• Yenileme ücreti - 10 yıllık koruma süresi sonunda yenileme için.
• Marka vekili / avukat ücreti - ön araştırma, başvuru ve itiraz takibi için (resmî tarifeden ayrı, serbest).

Somut rakamlar yıldan yıla değiştiği için bu rehberde sabit tutar verilmemiştir; başvuru anındaki güncel TÜRKPATENT tarifesini esas alın.

Koruma Süresi ve Yenileme (SMK m.23)

• Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır (tescil tarihinden değil).
• Süre, onar yıllık dönemler hâlinde sınırsız yenilenebilir.
• Yenileme talebi, koruma süresinin sona ermesinden önceki 6 ay içinde yapılmalıdır.
• Bu süre kaçırılırsa, sürenin bitiminden itibaren 6 aylık ek süre içinde ek ücret ödenerek de yenileme yapılabilir.
• Yenilenmeyen marka hakkı, koruma süresinin bittiği tarihte sona erer (m.28).

Markanın Kullanılması Zorunluluğu (SMK m.9)

Tescil tek başına yeterli değildir; marka fiilen kullanılmalıdır:

• Tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı sebep olmadan ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına 5 yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir.
• 2024 güncel: Bu iptal talepleri artık TÜRKPATENT'e yapılır (SMK m.26). Yani kullanılmayan bir markaya karşı doğrudan Kuruma başvurulur; iptal eskiden olduğu gibi dava açmayı gerektirmez.
• Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanımı veya yalnızca ihracatta kullanımı da "kullanma" sayılır (m.9/2).

Marka İhlali (Tecavüz) ve Hukuki Yollar

Tescilli markanın izinsiz kullanımı marka hakkına tecavüz oluşturur (SMK m.29). Tipik ihlal biçimleri:

• Aynı veya karıştırılma ihtimali olacak kadar benzer marka kullanımı
• Logo/ambalaj taklidi (iktibas veya iltibas)
• Web alan adı ve sosyal medya hesaplarında markanın kötüye kullanımı
• Taklit ürünün üretimi, satışı, ithali, depolanması

1. İhtarname (ön adım)

Dava açmadan önce, ihlalin durdurulmasını ve zararın giderilmesini talep eden bir ihtarname çekmek pratikte ilk adımdır. Zorunlu değildir ancak delil oluşturur ve uzlaşma yolunu açar. Detay: İhtarname Rehberi.

2. İhtiyati Tedbir (SMK m.159)

Tecavüzün sürdüğü veya yakın olduğu hâllerde, hükmün etkinliğini güvence altına almak için mahkemeden ihtiyati tedbir istenebilir: tecavüz fiillerinin durdurulması, tecavüz ürünlerine el konulması, teminat. SMK'da hüküm bulunmayan hâllerde HMK (m.389 vd.) uygulanır. Detay: İhtiyati Tedbir Rehberi.

3. Hukuk Davaları - Hak Sahibinin Talepleri (SMK m.149)

Marka hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi mahkemeden şunları talep edebilir:

• Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti
• Muhtemel tecavüzün önlenmesi ve durdurulması
• Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini
• Tecavüz ürünlerine ve üretim araçlarına el konulması, mülkiyetin tanınması veya imha
• Kesinleşmiş kararın masrafı karşı tarafa ait olmak üzere ilanı

4. Tazminat ve Yoksun Kalınan Kazanç (SMK m.150-151)

Hak sahibinin zararı fiilî kayıp + yoksun kalınan kazancı kapsar. Yoksun kalınan kazanç, hak sahibinin seçimine bağlı olarak üç yöntemden biriyle hesaplanır (m.151/2):

1. Tecavüz olmasaydı elde edilebilecek muhtemel gelir
2. Tecavüz edenin elde ettiği net kazanç
3. Hukuka uygun kullanım hâlinde ödenmesi gereken lisans bedeli

Marka ihlalinden doğan tazminat davaları için: Gaziantep Tazminat Avukatı.

5. Cezai Yaptırım (SMK m.30)

• Markaya iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek üreten/satan/ithal eden kişi: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası.
• Marka koruma işaretini yetkisiz kaldırma: 1-3 yıl hapis.
• Yetkisiz devir/lisans/rehin: 2 yıldan 4 yıla kadar hapis.
• Bu suçlar şikâyete bağlıdır ve cezaya hükmedilebilmesi için markanın Türkiye'de tescilli olması şarttır (m.30/5-6).

Görevli ve Yetkili Mahkeme (SMK m.156)

• Görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Hukuk (ve Ceza) Mahkemesidir. Bu mahkeme kurulmamış yerlerde davaya asliye hukuk/ceza mahkemesi bu sıfatla bakar.
• Yetkili mahkeme: davacının yerleşim yeri veya fiilin gerçekleştiği ya da etkilerinin görüldüğü yer (m.156/3).

Not: Marka iptali (kullanmama vb.) artık TÜRKPATENT'in yetkisindeyken (m.26), markanın hükümsüzlüğü davası (m.25) mahkemede görülmeye devam eder.

Zamanaşımı (SMK m.157)

Marka hakkı ihlalinden doğan özel hukuk taleplerinde Türk Borçlar Kanunu zamanaşımı hükümleri uygulanır (haksız fiil - TBK m.72): zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl. İhlal sürüyorsa (temadi) süre işlemeye yeni baştan devam eder.

Marka Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?

Karara İtiraz (YİDK)

Kurumun ret kararına karşı, kararın bildiriminden itibaren 2 ay içinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na (YİDK) itiraz edilir.

Mahkeme Yolu

YİDK'nın nihai kararına karşı iptal davası, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılır (SMK m.156/2).

Strateji

• Önceki markanın fiilen kullanılıp kullanılmadığının araştırılması
• Karıştırma riski analizi ve mal/hizmet listesinin daraltılması
• Karşı tarafla muvafakatname veya uzlaşma görüşmesi

Uluslararası Marka Tescili

Madrid Protokolü ile tek başvuru üzerinden birden fazla ülkede koruma talep edilebilir; süreç WIPO üzerinden yürür. Türkiye'deki esas (ulusal) başvuru veya tescil, uluslararası başvuruya temel oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Marka tescili nasıl yapılır?

TÜRKPATENT EPATS sistemi üzerinden online başvuruyla: ön araştırma → NICE sınıf seçimi → başvuru → şekli inceleme → mutlak ret incelemesi → bültende yayım ve 2 aylık itiraz → tescil. Süreç 6769 SMK'ya tabidir.

Marka tescili ne kadar sürer?

İtiraz çıkmayan başvurularda görece kısa sürer; yayıma itiraz veya karara itiraz olması hâlinde süreç uzayabilir. Kesin süre dosyanın seyrine bağlıdır.

Marka tescil ücreti ne kadar?

Ücret, seçilen NICE sınıfı sayısına göre değişir ve TÜRKPATENT'in her yıl güncellenen resmî tarifesiyle belirlenir. Tek sınıf en ekonomik seçenektir; her ek sınıf ve marka vekili/avukat hizmeti ayrı maliyet doğurur. Güncel tutar için turkpatent.gov.tr'yi esas alın.

Marka kaç yıl korunur?

Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl (SMK m.23). Onar yıllık dönemler hâlinde sınırsız yenilenebilir.

Markamı yenilemezsem ne olur?

Koruma süresi biter ve marka hakkı sona erer (m.28). Süre bitiminden önceki 6 ay içinde veya bitimden sonraki 6 aylık ek sürede (ek ücretle) yenileme yapılabilir.

Marka kullanılmazsa iptal olur mu?

Evet. Tescilden itibaren 5 yıl ciddi biçimde kullanılmayan markanın iptali istenebilir (m.9). 2024'ten beri bu iptal talebi doğrudan TÜRKPATENT'e yapılır (m.26).

Birden fazla NICE sınıfı seçmeli miyim?

Asıl faaliyet sınıfı zorunludur. Genişleme planınız varsa ek sınıflar daha geniş koruma sağlar; ancak her sınıf ek ücrete tabidir.

Logomu değiştirirsem yeniden tescil gerekir mi?

Ayırt edici karakteri değiştirmeyen küçük güncellemeler kullanımı etkilemez (m.9/2). Esaslı değişiklik için yeni başvuru gerekir.

Alan adı (domain) marka ihlali oluşturur mu?

Markayla aynı/karıştırılacak kadar benzer bir alan adının ticari kullanımı tecavüz sayılabilir; tespit, durdurma ve tazminat talep edilebilir (m.149).

Marka davası hangi mahkemede açılır?

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde; bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar (m.156).

---

İlgili rehberler:

• Limited Şirket Kuruluş Rehberi
• İhtarname Rehberi
• İhtiyati Tedbir Rehberi
• KVKK VERBİS Uyum Rehberi
• Siber Suçlar Rehberi
• Dava Nasıl Açılır?

Gaziantep'te marka tescil başvurusu, NICE sınıf seçimi, marka ihlali davası ve tazminat hesabı için Av. M. Furkan Gür ile iletişime geçin. Ön görüşme: 0552 692 90 90.